Στο Γέλινγκ της Δανίας, δύο αρχαίες ρούνες αφηγούνται την ιστορία του Βίκινγκ βασιλιά που διαμόρφωσε τη χώρα και έδωσε το όνομά του στην τεχνολογία Bluetooth που χρησιμοποιούμε σήμερα.
Το Bluetooth και η ιστορία του συνδέονται με δύο αρχαίες ρούνικες πέτρες στο Jelling, που αφηγούνται το χρονικό του Βίκινγκ βασιλιά ο οποίος διαμόρφωσε τη Δανία και ενέπνευσε το όνομα της γνωστής τεχνολογίας ασύρματης επικοινωνίας.
Όσοι έχουν συνδέσει ασύρματα το κινητό τους με ακουστικά ή υπολογιστή, γνωρίζουν ήδη το όνομα Bluetooth. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη σύγχρονη τεχνολογία κρύβεται μια ιστορία που ξεκινά πάνω από 1.000 χρόνια πριν, με έναν Βίκινγκ βασιλιά του οποίου η κληρονομιά διατηρείται στο Jelling, μια μικρή δανέζικη πόλη περίπου 250 χιλιόμετρα δυτικά της Κοπεγχάγης.
Εκεί, δύο αρχαίες ρούνικες πέτρες αφηγούνται την ιστορία της βασιλείας του – και δίνουν το πρώτο στοιχείο για το πώς το παράξενο παρατσούκλι του συνδέθηκε με μία από τις πιο διαδεδομένες τεχνολογίες στον κόσμο.
Ο Βίκινγκ βασιλιάς που ονομάστηκε Bluetooth
Ο βασιλιάς ήταν ο Harald Gormsson, που κυβέρνησε τη Δανία τον 10ο αιώνα. Το παρατσούκλι του ήταν Bluetooth – Blátǫnn στα παλαιά σκανδιναβικά – καταγράφηκε πρώτη φορά 150 χρόνια μετά τον θάνατό του και πιστεύεται ότι αναφέρεται σε ένα “μπλε” ή χαλασμένο δόντι.
Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του Harald ήταν ο εκχριστιανισμός της Δανίας, που εκτιμάται πως έγινε γύρω στο 965. Η μεγαλύτερη από τις δύο πέτρες του Jelling, που παραγγέλθηκε από τον Harald, δηλώνει πως “κατέκτησε όλη τη Δανία και τη Νορβηγία και έκανε τους Δανούς Χριστιανούς”, φέροντας μία από τις πρώτες απεικονίσεις του Χριστού στη Σκανδιναβία.
Μέχρι τότε, μεγάλο μέρος της βόρειας Ευρώπης ήταν χωρισμένο σε μικρότερες περιοχές υπό την κυριαρχία τοπικών αρχηγών. Ο Χριστιανισμός έδωσε στον Harald τη δυνατότητα να εδραιώσει την εξουσία του, να ενισχύσει τους δεσμούς της Δανίας με τη χριστιανική Ευρώπη και να βοηθήσει στην ενοποίηση του αναδυόμενου κράτους.
Όπως σημειώνει ο Adam Bak, επιμελητής στο Kongernes Jelling Experience Center and Museum, “είναι η οικοδόμηση του έθνους της Δανίας μετά από 200 χρόνια εποχής των Βίκινγκ, όπου οι Βόρειοι είχαν μια έντονη μαθησιακή πορεία”. Προσθέτει πως “εξοικειώθηκαν με διαφορετικές μορφές πολιτικής στην Ευρώπη, με το τι μπορούσε να προσφέρει ο Χριστιανισμός και με την κεντρικοποίηση της εξουσίας σε ένα κράτος”.
Η σημασία του Jelling
Η ιστορία του Harald είναι χαραγμένη στο τοπίο του Jelling. Ο πατέρας του, Gorm, παρήγγειλε τη μικρότερη και παλαιότερη από τις δύο ρούνικες πέτρες της πόλης στη μνήμη της συζύγου του, Thyra. Πιστεύεται ότι περιέχει την πρώτη γραπτή χρήση του ονόματος “Δανία” στη χώρα.
Όπως δηλώνει η Anne Havgaard Mikkelsen, κάτοικος της κοντινής Vejle, “την αποκαλούμε το πιστοποιητικό γέννησης της Δανίας”. Το Jelling, λοιπόν, είναι ο τόπος γέννησής της.
Παρότι σήμερα αριθμεί μόλις 4.000 κατοίκους, στην εποχή του Harald Bluetooth ήταν το κέντρο της εξουσίας. Αρχικά αποτέλεσε παγανιστικό ταφικό χώρο, αλλά κατά τη βασιλεία του Harald, το Jelling έγινε σημείο συνάντησης παγανιστικών και χριστιανικών παραδόσεων.
Σήμερα, λευκοί στύλοι σηματοδοτούν το περίβλημα που περικλείει τα μνημεία του Jelling, ενώ εκατοντάδες σημάδια αποτυπώνουν το περίγραμμα ενός τεράστιου πλοίου, πιθανόν αφιερωμένου στη Thyra. Δύο ταφικοί τύμβοι και μια χριστιανική εκκλησία συμπληρώνουν το τοπίο, το οποίο, όπως λέει ο Bak, αφορά περισσότερο την “πολιτική και τη μετάβαση, την αλλαγή από κάτι παλιό σε κάτι νέο” παρά “γενναίους πολεμιστές Βίκινγκ και τον Θωρ ή τον Όντιν”.
Το 1994, οι τύμβοι, οι ρούνικες πέτρες και η εκκλησία του Jelling εντάχθηκαν ως το πρώτο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στη Δανία. Το κοντινό κέντρο επισκεπτών Kongernes Jelling παρουσιάζει διαδραστικές εκθέσεις για τη μετάβαση από τις πεποιθήσεις των Βίκινγκ στον Χριστιανισμό, ενώ οι δύο ρούνικες πέτρες – το “βαπτιστικό” και το “πιστοποιητικό γέννησης” της Δανίας – προστατεύονται πίσω από γυαλί.
Από τον βασιλιά των Βίκινγκ στο Bluetooth
Περισσότερα από 1.000 χρόνια αργότερα, η φήμη του Harald ως ενοποιητή χάρισε το όνομά του σε μια νέα τεχνολογία.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, μηχανικοί από εταιρείες όπως Toshiba, IBM, Nokia, Intel και Ericsson ανέπτυσσαν μια τεχνολογία που θα συνέδεε συσκευές διαφορετικών κατασκευαστών. Αναζητούσαν ένα κωδικό όνομα.
Ο Jim Kardach, Αμερικανός μηχανικός της Intel, συνεργαζόταν με Σουηδούς συναδέλφους όταν η συζήτηση στράφηκε στους Βίκινγκ. Εντυπωσιασμένος, διάβασε ένα βιβλίο για την ιστορία τους και γοητεύτηκε από τον βασιλιά που ένωσε τη Δανία και τη Νορβηγία, όπως ακριβώς η νέα τεχνολογία φιλοδοξούσε να ενώσει διαφορετικές συσκευές.
Το κωδικό όνομα διέρρευσε προτού γραφτεί το επίσημο δελτίο Τύπου και το υπόλοιπο ανήκει στην ιστορία της τεχνολογίας.
Όπως αναφέρει ο Bak, “οι υπεύθυνοι επικοινωνίας μισούσαν το όνομα επειδή το συνέδεαν με κακή υγιεινή των δοντιών”. Προσθέτει: “Είχαν πολλές άλλες ονομασίες που εξηγούσαν καλύτερα το προϊόν, αλλά ήταν πολύ πιο βαρετές. Το Bluetooth επικράτησε επειδή ήταν τόσο ξεχωριστό όνομα”.
Το λογότυπο της τεχνολογίας, εμπνευσμένο από τις ρούνες, συνέβαλε επίσης στη διαχρονικότητά της. Το ευρέως αναγνωρίσιμο σύμβολο συνδυάζει τις νορβηγικές ρούνες για τα γράμματα “H” και “B”, προς τιμήν του Harald Bluetooth.
Στην 25η επέτειο της τεχνολογίας το 2023, ο Kardach και άλλοι ιδρυτές επισκέφθηκαν το Kongernes Jelling για να “ζητήσουν συγγνώμη” με χιουμοριστικό τρόπο για τη χρήση του ονόματος του Harald χωρίς άδεια. Το μουσείο αποδέχθηκε την απολογία και τους έδωσε άδεια να συνεχίσουν να το χρησιμοποιούν για τα επόμενα 1.000 χρόνια.
Όπως αναφέρει ο Bak, “ο Harald λάτρευε να επιδεικνύεται. Νομίζω θα ήταν πολύ χαρούμενος που δισεκατομμύρια άνθρωποι λένε το όνομά του καθημερινά σήμερα”.
Πηγή: http://BBC
