Ποιοι κερδίζουν, ποιοι μένουν εκτός ελαφρύνσεων με τις αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα και την εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας.
Τρεις αλλαγές που μειώνουν τον λογαριασμό της Εφορίας για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες ενεργοποιούνται σε δύο δόσεις, με τις πρώτες ελαφρύνσεις να αποτυπώνονται στα εκκαθαριστικά του 2027 και τη μείωση της προκαταβολής φόρου να ακολουθεί το 2028.
Η νέα φορολογική κλίμακα με τους χαμηλότερους συντελεστές, το κούρεμα του τεκμαρτού εισοδήματος για τους συνεπείς επαγγελματίες και σε δεύτερο χρόνο το ψαλίδισμα της προκαταβολής φόρου αλλάζουν το φορολογικό τοπίο για τους αυτοαπασχολουμένους. Μεγαλύτερο είναι το όφελος για τους νέους, όσους έχουν παιδιά, αλλά και για επαγγελματίες που μέχρι σήμερα έβλεπαν το τεκμαρτό εισόδημά τους να φουσκώνει λόγω τζίρου και μισθοδοσίας.
Η πρώτη εικόνα των αλλαγών θα φανεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Τα εισοδήματα που αποκτώνται φέτος θα φορολογηθούν με τους χαμηλότερους συντελεστές της νέας κλίμακας, ενώ για τους συνεπείς επαγγελματίες περιορίζεται παράλληλα το τεκμήριο, καθώς καταργούνται οι δύο προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέονται με τον τζίρο και τη μισθοδοσία. Από τη συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι ωφελούνται περίπου 156.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, με το δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε 170 εκατ. ευρώ.
Οι τρεις φοροανατροπές για τους επαγγελματίες προβλέπουν:
1. Κούρεμα τεκμαρτού εισοδήματος. Από το φορολογικό έτος 2026 περιορίζονται οι επιβαρύνσεις για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Από τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος αφαιρούνται δύο προσαυξήσεις που μπορούσαν να ανεβάσουν σημαντικά την ελάχιστη φορολογητέα βάση:
- το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και
- το 5% της διαφοράς μεταξύ του τζίρου της επιχείρησης και του μέσου τζίρου του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Προϋποθέσεις
Για να εξασφαλίσουν το κούρεμα, οι επαγγελματίες θα πρέπει:
- να έχουν αποστείλει τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος,
- εφόσον έχουν την υποχρέωση διασύνδεσης ταμειακών μηχανών και POS, να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεσή τους και να παραμένουν συνδεδεμένοι ολόκληρο το εκάστοτε φορολογικό έτος,
- να μην τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από τη φορολογική Αρχή ή την Αρχή επιθεώρησης εργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων 5 φορολογικών ετών,
- να έχουν υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος που αφορούν τα τελευταία 5 φορολογικά έτη έως 31/12 του τελευταίου φορολογικού έτους, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλουν.
Οι προϋποθέσεις είναι αυστηρές, με χιλιάδες επαγγελματίες να μένουν εκτός της μείωσης του τεκμηρίου, ενώ ο βασικός κορμός του τεκμαρτού συστήματος παραμένει, καθώς ως ελάχιστη βάση εξακολουθεί να λαμβάνεται υπόψη ο κατώτατος μισθός, προσαυξημένος ανάλογα με τα έτη άσκησης της δραστηριότητας.
Επιπλέον:
- Για εκμεταλλευτές ταξί το τεκμήριο μειώνεται αναλόγως του ποσοστού ιδιοκτησίας επί του οχήματος (έτσι εάν κάποιος έχει 50% ποσοστό συνιδιοκτησίας, τότε το τεκμήριο μειώνεται 50%). Επιπλέον εξαιρούνται των τεκμηρίων ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί (συνήθως λόγω θανάτου γονέα).
- Μειώνονται τα τεκμήρια κατά 50% σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 (από 1.500), εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων), και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.200 (από 1.700) κατοίκους (αφορά 131 νέους οικισμούς).
2. Λιγότερος φόρος εισοδήματος. Η νέα φορολογική κλίμακα που εφαρμόζεται από τα εισοδήματα του 2026 φέρνει μειώσεις φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες με καθαρά κέρδη άνω των 10.000 ευρώ. Οι αλλαγές θα αποτυπωθούν για πρώτη φορά στα εκκαθαριστικά του 2027 και, σε συνδυασμό με το κούρεμα των τεκμηρίων, μπορούν να περιορίσουν τον τελικό λογαριασμό της Εφορίας. Μεγαλύτερα είναι τα οφέλη για τους επαγγελματίες ηλικίας έως 30 ετών, τους φορολογουμένους με παιδιά και όσους δηλώνουν υψηλότερα εισοδήματα. Οσοι εμφανίζουν καθαρά κέρδη έως 10.000 ευρώ, είναι άνω των 25 ετών και δεν έχουν παιδιά θα κληθούν να πληρώσουν περισσότερο φόρο λόγω της αύξησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που προκαλεί η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού.
3. Μικρότερη προκαταβολή φόρου. Η τρίτη ελάφρυνση έρχεται έναν χρόνο αργότερα και θα γίνει αισθητή στα εκκαθαριστικά του 2028. Από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις μειώνεται από το 55% στο 50%. Αυτό σημαίνει ότι για τα εισοδήματα που θα αποκτήσουν οι επαγγελματίες μέσα στο 2027 και θα δηλώσουν το 2028 η προκαταβολή θα υπολογιστεί με τον νέο, χαμηλότερο συντελεστή. Για τα εισοδήματα του 2026, τα οποία θα δηλωθούν το 2027, η προκαταβολή φόρου παραμένει στο 55%.
