Το πλοίο θα πραγματοποιήσει τις προκαταρκτικές ωκεανογραφικές και βυθομετρικές έρευνες που απαιτούνται για τον σχεδιασμό της υποθαλάσσιας όδευσης του καλωδίου
Το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo» απέπλευσε από τη Νάπολη με προορισμό το Ηράκλειο, σηματοδοτώντας την επόμενη φάση των προετοιμασιών για την επανέναρξη των ερευνών βυθού στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, του έργου Great Sea
Interconnector (GSI). Σύμφωνα με το OT.gr, η άφιξη του εξειδικευμένου σκάφους στην Κρήτη εκτιμάται για τις 27 Οκτωβρίου, ενώ το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η έκδοση της NAVTEX που θα επιτρέψει τον προγραμματισμό των ερευνητικών εργασιών.
Η κινητοποίηση έρχεται μετά τις εγκρίσεις που δόθηκαν από το Λιμενικό Σώμα για τη χρήση του πλοίου και την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Οι έρευνες αφορούν τη θαλάσσια διαδρομή του καλωδίου από την περιοχή της Κορακιάς, στο Ηράκλειο της Κρήτης, έως την Κύπρο. Η επανεκκίνησή τους έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι προηγούμενες εργασίες είχαν διακοπεί το 2024, έπειτα από τις τουρκικές αντιδράσεις.
Από τη Νάπολη στο Ηράκλειο
Σύμφωνα με τα στοιχεία του MarineTraffic, το «Abeille Marengo» ξεκίνησε το ταξίδι του στις 23 Οκτωβρίου από τη Νάπολη, με δηλωμένο προορισμό το Ηράκλειο. Η εκτιμώμενη άφιξη στις 27 Οκτωβρίου τοποθετεί το σκάφος στην Κρήτη εν αναμονή των επόμενων διοικητικών και επιχειρησιακών κινήσεων.
Το πλοίο θα πραγματοποιήσει τις προκαταρκτικές ωκεανογραφικές και βυθομετρικές έρευνες που απαιτούνται για τον σχεδιασμό της υποθαλάσσιας όδευσης του καλωδίου. Η χαρτογράφηση του βυθού είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση των συνθηκών εγκατάστασης και την επιλογή της κατάλληλης διαδρομής.
Το Λιμενικό Σώμα έχει ήδη δώσει τις προβλεπόμενες εγκρίσεις για τη χρήση του γαλλικού πλοίου στα ελληνικά χωρικά ύδατα, μετά την υποβολή σχετικού αιτήματος από την πλευρά της Nexans. Η διαδικασία αυτή αφορά την κατ’ εξαίρεση χρήση του συγκεκριμένου σκάφους για τις ερευνητικές εργασίες.
Η άφιξη στο Ηράκλειο, πάντως, δεν σημαίνει αυτομάτως και έναρξη των ερευνών. Καθοριστικό βήμα παραμένει η έκδοση της σχετικής ναυτικής οδηγίας.
Η NAVTEX και το γεωπολιτικό τεστ για τον GSI
Η έκδοση της NAVTEX αποτελεί την επόμενη βασική εκκρεμότητα για την επανέναρξη των ερευνών. Μέσω αυτής θα προσδιοριστούν οι θαλάσσιες περιοχές και το πλαίσιο διεξαγωγής των εργασιών. Οι εκτιμήσεις που είχαν διατυπωθεί τις προηγούμενες ημέρες τοποθετούσαν την έκδοσή της στο δεύτερο μισό του Οκτωβρίου, χωρίς να αποκλείεται μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος.
Το ζήτημα έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση. Οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση είχαν σταματήσει το 2024, μετά τις τουρκικές αντιδράσεις στην περιοχή ανατολικά της Κάσου. Η Άγκυρα αμφισβητεί τη δυνατότητα προώθησης του έργου με τον σχεδιασμό που υποστηρίζουν η Αθήνα και η Λευκωσία, ενώ οι δύο πλευρές έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με NAVTEX και αντι-NAVTEX.
Στο μεταξύ, η παράλληλη προώθηση του καλωδίου τηλεπικοινωνιών EMC διατηρεί την περιοχή στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Η πορεία του «Abeille Marengo» και, κυρίως, οι συνθήκες υπό τις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες θα δείξουν εάν οι προετοιμασίες μπορούν να οδηγήσουν σε πραγματική επανεκκίνηση των εργασιών.
Nexans και Next Geosolutions αναλαμβάνουν τις έρευνες
Την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου έχει αναλάβει η γαλλική Nexans, έπειτα από ανάθεση του ΑΔΜΗΕ. Η Nexans έχει αναθέσει τις προκαταρκτικές θαλάσσιες έρευνες στη Next Geosolutions Europe SpA, εταιρεία με εξειδίκευση στις γεωφυσικές έρευνες.
Το αντικείμενο των εργασιών είναι η ωκεανογραφική και βυθομετρική αποτύπωση της διαδρομής μεταξύ της Κορακιάς, στο βόρειο τμήμα του Ηρακλείου, και της θαλάσσιας περιοχής της Κύπρου. Τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στον καθορισμό των τεχνικών παραμέτρων για την εγκατάσταση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Σημαντική εξέλιξη για τη χρηματοδοτική και εταιρική διάσταση του έργου αποτέλεσε η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam στην κοινοπραξία του Great Sea Interconnector το καλοκαίρι του 2026. Η συμμετοχή του συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης της επενδυτικής αξιοπιστίας του έργου και αντιμετώπισης των επιφυλάξεων που είχαν εκφραστεί στην Κύπρο για τη βιωσιμότητα και τη γεωπολιτική ασφάλειά του.
Τα μεγέθη και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του καλωδίου
Ο Great Sea Interconnector σχεδιάζεται ως ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και, σε επόμενο επίπεδο, Ισραήλ. Το συνολικό μήκος του συστήματος υποβρύχιων και χερσαίων καλωδίων υπολογίζεται σε 1.208 χιλιόμετρα, με τα 898 χιλιόμετρα να αντιστοιχούν στο τμήμα Κρήτης – Κύπρου.
Η προβλεπόμενη μεταφορική ικανότητα ανέρχεται σε 1.000 MW, με τάση 500 kV και δυνατότητα πόντισης σε βάθη έως 3.000 μέτρα. Ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός του έργου φτάνει τα 1,9 δισ. ευρώ.
Το έργο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση 680 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, έχει υποβληθεί αίτημα χρηματοδότησης προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Η επανέναρξη των ερευνών αποτελεί αναγκαίο βήμα για την πρόοδο του GSI, χωρίς να εξασφαλίζει από μόνη της την ολοκλήρωσή του. Το χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των διαδικασιών, τα ευρήματα των ερευνών, τις χρηματοδοτικές αποφάσεις και τις συνθήκες ασφαλούς εκτέλεσης των εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
