Νέα μελέτη δείχνει ότι το άτμισμα σίγουρα δεν είναι καλύτερη πρακτική από το κάπνισμα.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ατμίζουν σκεπτόμενοι ότι μάλλον… γλιτώνουν από τις βλαβερές ουσίες που έχει το τσιγάρο. Κάποιοι άλλοι γνωρίζουν ότι δεν είναι καλύτερο το άτμισμα από το… κλασικό τσιγάρο, αλλά δεν έχουν κάνει έρευνα σχετικά με τις ουσίες που εισπνέουν και πάνε και «κάθονται» στους πνεύμονές τους. Μια νέα έρευνα επί της ουσίας δείχνει ότι οι ενδείξεις που υπάρχουν μάλλον είναι πολύ χειρότερες από ό,τι είχαμε φανταστεί. Αρσενικό, νικέλιο και όχι μόνο είναι ανάμεσα στις βλαβερές ουσίες που περιέχουν και μάλιστα δεν υπάρχει κανένα θεσπισμένο όριο για μέταλλα στα ηλεκτρονικά τσιγάρα… παγκοσμίως.
Τοξικά μέταλλα όπως ο μόλυβδος και το νικέλιο εντοπίστηκαν βαθιά στους πνεύμονες μετά από λίγες μόλις ημέρες χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Οι ερευνητές χαρτογράφησαν για πρώτη φορά τα σημεία συγκέντρωσης των μετάλλων σε πνεύμονες, διαπιστώνοντας ότι αυτά δεν διασπείρονται ομοιόμορφα, αλλά δημιουργούν εστίες υψηλής συγκέντρωσης.
Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Στην Αυστραλία, το ποσοστό των νέων ενηλίκων που ατμίζουν εκτοξεύθηκε από 5% το 2019 σε πάνω από 21% το 2023. Ανάλογες τάσεις παρατηρούνται στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Παρά το γεγονός ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα προβάλλονται ως ασφαλέστερη εναλλακτική του καπνίσματος, τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Analytical and Bioanalytical Chemistry περιπλέκουν την εικόνα αυτή.
Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στα ίδια τα προϊόντα. Εσωτερικά εξαρτήματα, όπως οι αντιστάσεις και οι συνδέσεις, απελευθερώνουν μέταλλα στο υγρό και τον ατμό, ενώ ουσίες όπως το αρσενικό και ο υδράργυρος προέρχονται από τα συστατικά του υγρού. Οι επιστήμονες εντόπισαν μάλιστα ενώσεις μετάλλων στον ατμό που δεν είχαν καταγραφεί ποτέ ξανά.
Έτσι τα τοξικά μέταλλα από το άτμισμα καταλήγουν στους πνεύμονες – Τι έδειξε η έρευνα
Ομάδα ερευνητών εξέθεσε νεαρά ποντίκια σε ατμό ηλεκτρονικού τσιγάρου για μικρό χρονικό διάστημα και στη συνέχεια ανέλυσε τον πνευμονικό ιστό με προηγμένη απεικονιστική τεχνολογία. Τα πειραματόζωα χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες, όπου τρεις έλαβαν διαφορετικές δόσεις ατμού (8, 16 ή 32 ρουφηξιές ανά συνεδρία) και μία ομάδα αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου με καθαρό αέρα. Όλες οι ομάδες υποβλήθηκαν σε δύο συνεδρίες των 30 λεπτών ημερησίως για τέσσερις συνεχόμενες ημέρες.
Η συσκευή που χρησιμοποιήθηκε ήταν επαναγεμιζόμενη, με στοιχείο θέρμανσης από νικέλιο-χρώμιο και υγρό με γεύση καπνού και νικοτίνη. Προτού εκτεθούν τα ποντίκια, αναλύθηκαν τα υγρά και ο ατμός, αποκαλύπτοντας μετρήσιμες ποσότητες ψευδαργύρου, αλουμινίου, χαλκού, νικελίου, αρσενικού, κασσίτερου, χρωμίου, υδραργύρου και μολύβδου.
Στον ατμό εντοπίστηκαν για πρώτη φορά οργανικές ενώσεις μετάλλων, όπως αλουμινίου, νικελίου, χαλκού, αρσενικού, βρωμίου, κασσίτερου και υδραργύρου. Αυτές οι μορφές απορροφώνται ευκολότερα από τον οργανισμό σε σχέση με τα ανόργανα μέταλλα, αυξάνοντας τον κίνδυνο τοξικότητας.
Οι βλαβερές ουσίες «κάθονται» στα ανώτερα και στα κατώτερα τμήματα των πνευμόνων
Μετά από τέσσερις ημέρες έκθεσης, η χαρτογράφηση έδειξε ότι ο μόλυβδος, το νικέλιο και ο κασσίτερος συγκεντρώνονται κυρίως στα ανώτερα και περιφερειακά τμήματα των πνευμόνων, ενώ ο ψευδάργυρος εντοπίζεται περισσότερο στα χαμηλότερα. Αυτή η ανομοιόμορφη κατανομή ίσως εξηγεί γιατί οι βλάβες στους πνεύμονες από το άτμισμα εμφανίζονται κατά τόπους.
Η ομάδα με τη μεγαλύτερη έκθεση (32 ρουφηξιές ανά συνεδρία) εμφάνισε συγκεντρώσεις μολύβδου πάνω από 25 φορές υψηλότερες από την ομάδα ελέγχου, ενώ τα επίπεδα χαλκού ήταν τριπλάσια. Το νικέλιο παρουσίασε πενταπλάσια αύξηση, ενώ ο σίδηρος αντίθετα μειώθηκε δραματικά – κατά 84% στην ομάδα χαμηλότερης έκθεσης. Η μείωση του σιδήρου στους πνεύμονες είναι αντίθετη από ό,τι παρατηρείται στους καπνιστές και σχετίζεται με χρόνιες πνευμονοπάθειες.
Χωρίς όρια οι ποσότητες των μετάλλων – Αρσενικό, νικέλιο ανάμεσα σε αυτές
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα επίπεδα μετάλλων στα υγρά υπερέβησαν κατά πολύ τα όρια ασφαλείας που ισχύουν για φαρμακευτικά προϊόντα εισπνοής – με το αρσενικό να ξεπερνά το όριο κατά 480 φορές, το νικέλιο κατά 250 και τον υδράργυρο κατά 180. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ειδικά θεσμοθετημένα όρια για τα μέταλλα στα ηλεκτρονικά τσιγάρα ούτε στην ΕΕ, ούτε στις ΗΠΑ, ούτε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι ισχύουσες ρυθμίσεις επικεντρώνονται κυρίως στη νικοτίνη και την επισήμανση των συστατικών, αφήνοντας ένα σημαντικό κενό ως προς την ασφάλεια των υπόλοιπων συστατικών.
Οι κίνδυνοι για την υγεία από τα μέταλλα αυτά ξεπερνούν το αναπνευστικό σύστημα. Το νικέλιο μπορεί να βλάψει τα κύτταρα των αεραγωγών και να προκαλέσει χρόνιες παθήσεις, ο μόλυβδος απορροφάται εύκολα και μεταφέρεται σε όργανα όπως ο εγκέφαλος και τα οστά, ενώ ο χαλκός, ο κασσίτερος και το αρσενικό συνδέονται με νευρολογικές και γενετικές βλάβες.
Παραμένει ασαφές αν τα μέταλλα παραμένουν στους πνεύμονες ή μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος σε άλλα όργανα, κάτι που απαιτεί περαιτέρω έρευνα.
Πιο υψηλά τα όρια νικοτίνης και όχι μόνο… στα ηλεκτρονικά τσιγάρα
Μόλις τέσσερις ημέρες έκθεσης ήταν αρκετές για να μεταβληθούν τα επίπεδα μετάλλων στους πνεύμονες των ποντικιών. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα επαναγεμιζόμενα μοντέλα που μελέτησαν ίσως υποεκτιμούν την πραγματική έκθεση, καθώς τα μιας χρήσης ηλεκτρονικά τσιγάρα, που προτιμούν κυρίως οι νέοι, απελευθερώνουν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες μετάλλων. Σε ανασκόπηση που επικαλούνται, διαπιστώθηκε ότι τα επίπεδα μετάλλων σε δείγματα από χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων ήταν συχνά ίσα ή και υψηλότερα από εκείνα σε καπνιστές παραδοσιακών τσιγάρων.
Η μελέτη καταλήγει πως η αύξηση των τοξικών μετάλλων στους πνεύμονες, η δραστική μείωση του σιδήρου και η ανίχνευση νέων ενώσεων στον ατμό, επιβεβαιώνουν την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους στα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Με την εξάπλωση της χρήσης τους στους εφήβους παγκοσμίως, γίνεται σαφές ότι απαιτούνται αντίστοιχα πρότυπα ασφάλειας με εκείνα που ισχύουν για άλλα προϊόντα εισπνοής.
Disclaimer (Αποποίηση ευθύνης»: Το άρθρο περιγράφει προκλινική μελέτη σε ποντίκια με σύντομη έκθεση τεσσάρων ημερών. Τα αποτελέσματα από πειράματα σε ζώα δεν μεταφέρονται απαραίτητα στους ανθρώπους και η βραχεία έκθεση δεν αποτυπώνει τις μακροχρόνιες συνέπειες του ατμίσματος. Η μελέτη μέτρησε τη συγκέντρωση μετάλλων στον πνευμονικό ιστό και συνέκρινε τα επίπεδα στα υγρά με φαρμακευτικά όρια, χωρίς να εξετάζει απευθείας την εμφάνιση ασθενειών σε ανθρώπους. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα.
Απόδοση από studyfinds
