Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Γ.ΠΟΛΙΟΥΔΑΚΗΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
Μια τουριστική χρονιά με αυξημένες αφίξεις και μεγαλύτερη διάρκεια, η οποία, ωστόσο, δεν μεταφράστηκε στην αναμενόμενη αύξηση του τζίρου των εμπορικών καταστημάτων, αφήνει πίσω της ανάμεικτα συναισθήματα στην αγορά της Κρήτης.
Παρά την έντονη παρουσία επισκεπτών και το γεγονός ότι αρκετά ξενοδοχεία παραμένουν ακόμη ανοιχτά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν είδαν την οικονομική ενίσχυση που προσδοκούσαν, ενώ η αγωνία για τους επόμενους μήνες εντείνεται.
Τα παραπάνω μετέφερε μιλώντας στον TEAM FM 102, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Κρήτης (ΟΕΣΚ), Γιώργος Πολιουδάκης, ο οποίος επεσήμανε ότι η περιορισμένη καταναλωτική δαπάνη σε συνδυασμό με τα συσσωρευμένα βάρη πολλών ετών για τις επιχειρήσεις και την απουσία ουσιαστικών μέτρων στήριξης, διαμορφώνουν ένα δύσκολο περιβάλλον, ενόψει και της χειμερινής περιόδου.
Περισσότεροι επισκέπτες, χωρίς αντίστοιχο όφελος για την αγορά
Η φετινή τουριστική περίοδος χαρακτηρίστηκε από αυξημένο αριθμό επισκεπτών, τόσο Ελλήνων όσο και ξένων, αλλά και από μεγαλύτερη χρονική διάρκεια. Ωστόσο, η θετική αυτή εικόνα δεν αποτυπώθηκε στους τζίρους των εμπορικών και τουριστικών καταστημάτων, τα οποία κινήθηκαν χαμηλότερα από τις προσδοκίες.
Όπως εξηγεί ο κ. Πολιουδάκης, το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου προϋπολογισμού των επισκεπτών κατευθύνεται στα αεροπορικά εισιτήρια και στη διαμονή, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια για αγορές και επιπλέον κατανάλωση στον τόπο των διακοπών τους. «Τα ξενοδοχεία δούλεψαν πολύ καλά, όπως και τα σούπερ μάρκετ, γιατί μην ξεχνάμε ότι φέτος ακόμη περισσότεροι επισκέπτες έμεναν μέσα στα ξενοδοχεία και τις βίλες, που και αυτές είχαν μεγάλη άνοδο και μαγείρευαν μέσα στα καταλύματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συγκεκριμένη καταναλωτική συμπεριφορά είχε άμεσο αντίκτυπο στην εστίαση, καθώς αρκετοί επισκέπτες περιόρισαν τις εξόδους τους για φαγητό, επιλέγοντας να καλύπτουν τις ανάγκες τους εντός των καταλυμάτων. «Μια εβδομάδα, για παράδειγμα, που ήταν εδώ, προτιμούσαν να πάνε μία φορά για φαγητό έξω και τις υπόλοιπες να μαγειρεύουν στα καταλύματα που έμεναν», σημείωσε.
Ο κ. Πολιουδάκης αναφέρθηκε σε μια διαφορετική αντίληψη διαχείρισης των διακοπών από εκείνη που συνηθίζουν οι Έλληνες όταν ταξιδεύουν στο εξωτερικό. Όπως παρατηρεί, οι Έλληνες συχνά επιλέγουν λιγότερες ημέρες διακοπών, προκειμένου να διαθέσουν περισσότερα χρήματα για την εμπειρία τους, ενώ οι ξένοι επισκέπτες προτιμούν μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής με όσο το δυνατόν μικρότερη δαπάνη στην τοπική αγορά.
Η τοπική αγορά δεν στηρίζεται μόνο στον τουρισμό
Πέρα από την τουριστική κίνηση, καθοριστικό ρόλο για την επιβίωση των εμπορικών επιχειρήσεων διαδραματίζει η αγοραστική δύναμη των μόνιμων κατοίκων, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Και σε αυτό το πεδίο, ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ενθαρρυντική.
Οι επιχειρήσεις είχαν στηρίξει μεγάλο μέρος των προσδοκιών τους στη θερινή περίοδο, προκειμένου να καλύψουν υποχρεώσεις που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια ενός δύσκολου χειμώνα, αλλά και να δημιουργήσουν ένα οικονομικό απόθεμα για τους μήνες που ακολουθούν.
Αυτό ωστόσο δεν αποτυπώθηκε στην πράξη. Σύμφωνα με τον κ. Πολιουδάκη, η πτώση ήταν εμφανής στα τουριστικά καταστήματα σε σχέση με πέρυσι, ενώ μικρότερη υποχώρηση καταγράφηκε και στους κλάδους της ένδυσης και της υπόδησης. Το πρόβλημα, όπως ανέφερε, ήταν η απουσία διαθέσιμου εισοδήματος από την πλευρά των καταναλωτών. «Τα καταστήματα είχαν εφοδιαστεί και δεν πούλησαν τα είδη τους», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Στην ήδη δύσκολη κατάσταση προστίθενται το ενεργειακό κόστος, οι ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις, αλλά και οι διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών. «Δυστυχώς, δεν υπάρχει τα τελευταία χρόνια μια καλή χρονιά, για να πούμε ότι φέτος δουλέψαμε καλά και μπορούμε να ανταπεξέλθουμε. Κάθε πέρυσι και καλύτερα. Αποτέλεσμα θα είναι κάποια στιγμή οι επιχειρήσεις να μην μπορούν να αντέξουν», επισημαίνει.
Απογοήτευση για την απουσία μέτρων στήριξης
Ιδιαίτερη δυσαρέσκεια επικρατεί στον εμπορικό κόσμο και σε σχέση με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης μετά τη ΔΕΘ, καθώς, όπως υποστηρίζει ο πρόεδρος της ΟΕΣΚ, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν είδαν να περιλαμβάνεται κάποιο ουσιαστικό μέτρο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
Οι επαγγελματίες όπως μετέφερε είχαν καλλιεργήσει προσδοκίες για παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν τις επιχειρήσεις από τα αυξημένα λειτουργικά βάρη, ωστόσο αυτές δεν επιβεβαιώθηκαν.
«Είχε δημιουργηθεί μια προσδοκία ότι ο Πρωθυπουργός θα ανακοινώσει κάποια μέτρα και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Δεν ανακοίνωσε ούτε ένα μέτρο», αναφέρει ο κ. Πολιουδάκης, μεταφέροντας το κλίμα απογοήτευσης που επικρατεί στον κλάδο.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι πώς θα μπορέσει να αντιστραφεί το αρνητικό κλίμα και να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.
Υπάρχει προβληματισμός για λουκέτα – Αναγκαία η σύνδεση του τουρισμού με τον πρωτογενή τομέα
Παρά τις δυσκολίες, η Κρήτη και ειδικότερα το Ρέθυμνο εμφανίζουν, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΕΣΚ, καλύτερη εικόνα σε σύγκριση με άλλες περιοχές της χώρας. Η τουριστική δραστηριότητα λειτουργεί ως σημαντικό στήριγμα για την τοπική επιχειρηματικότητα, περιορίζοντας μέχρι στιγμής τα φαινόμενα των λουκέτων.
«Ευτυχώς εμείς εδώ στην Κρήτη και στο Ρέθυμνο είμαστε σε καλύτερη κατάσταση. Έχουμε λίγα έως καθόλου λουκέτα λόγω του τουρισμού και φυσικά είμαστε καλύτερα σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα», σημειώνει, εκτιμώντας ότι στο Ρέθυμνο οι απώλειες επιχειρήσεων θα παραμείνουν περιορισμένες.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι ο τουρισμός δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική βάση στήριξης της τοπικής οικονομίας. Αντίθετα, όπως είπε είναι απαραίτητη η σύνδεσή του με τον πρωτογενή τομέα, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο ισορροπημένο και ανθεκτικό παραγωγικό μοντέλο.
Στο πλαίσιο αυτό, ερωτηθείς αναφέρθηκε και στο ζήτημα του επαναπροσδιορισμού του προσανατολισμού των εμπορικών επιχειρήσεων, προκειμένου να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες της αγοράς.
Από τα σουβενίρ στα κρητικά προϊόντα: Αλλάζει ο προσανατολισμός των καταστημάτων
Η μεταβολή της καταναλωτικής συμπεριφοράς των επισκεπτών έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τη φυσιογνωμία των τουριστικών καταστημάτων. Προϊόντα που για χρόνια αποτελούσαν σταθερές επιλογές των τουριστών, όπως οι καρτ ποστάλ, τα μαγνητάκια και τα αναμνηστικά δεν έχουν πλέον την ίδια εμπορική δυναμική.
«Παλιά έπαιρνε μια καρτ ποστάλ ο επισκέπτης, μετά μαγνητάκια και σουβενίρ, τώρα πλέον βγάζει φωτογραφίες με το κινητό του και περιορίζεται σε αυτό», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πολιουδάκης.
Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί την ανάγκη για διαφορετική προσέγγιση, με αξιοποίηση των ιδιαίτερων προϊόντων και της ταυτότητας της Κρήτης. Όπως υπογραμμίζει, οι επιχειρήσεις καλούνται να αναζητήσουν νέες εμπορικές κατευθύνσεις, καθώς η παραδοσιακή εξάρτηση από τα αναμνηστικά δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητά τους. «Με μαγνητάκια και μπλουζάκια σήμερα δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι όπως διαμορφώνεται η αγορά», τονίζει, προσθέτοντας ότι ήδη αρκετά καταστήματα στο Ρέθυμνο έχουν αρχίσει να προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα.
Open Mall: «Στάσιμη η πορεία του σχεδίου στο Ρέθυμνο»
Στο μεταξύ, ερωτηθείς για τον ρόλο που μπορεί να έχει το σχέδιο του Open Mall στο Ρέθυμνο, ο ίδιος τόνισε πως πρόκειται για έναν σχεδιασμό που όπως είπε έχει μείνει στάσιμος, παρά το γεγονός ότι είχε προηγηθεί σημαντική προεργασία.
Όπως εξηγεί ο κ. Πολιουδάκης, είχε υπογραφεί η σχετική σύμβαση και είχε κατατεθεί ολοκληρωμένος φάκελος προς υλοποίηση. Το έργο προέβλεπε επιμέρους παρεμβάσεις τόσο από την πλευρά του Εμπορικού Συλλόγου όσο και από τον Δήμο Ρεθύμνης.
Ωστόσο, όπως είπε ο ίδιος: «Στο Open Mall τα πράγματα είναι στάσιμα, δεν έχουμε καμία ενημέρωση. Σαν Εμπορικός Σύλλογος δεν έχουμε συνεδριάσει 14 μήνες. Το θέμα είναι ότι έχει βαλτώσει και δεν ξέρουμε αν και πότε θα προχωρήσει», σημειώνει, εκφράζοντας τον προβληματισμό του.
Μελέτη για την εξέλιξη του εμπορίου σε ολόκληρη την Κρήτη
Σε επίπεδο της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Κρήτης, βρίσκεται σε εξέλιξη όπως μετέφερε ο κ. Πολιουδάκης μια σημαντική πρωτοβουλία που αφορά τη συνολική αποτύπωση της κατάστασης και των προοπτικών του εμπορίου στο νησί.
Σε συνεργασία με το ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ και με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Κρήτης, έχει ξεκινήσει η εκπόνηση μελέτης για την εξέλιξη του εμπορίου σε ολόκληρη την Κρήτη, με αναλυτική καταγραφή ανά περιφερειακή ενότητα και νομό.
Η μελέτη αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο όπως είπε ο κ. Πολιουδάκης και στη συνέχεια θα παρουσιαστεί σε ειδική εκδήλωση στο Ηράκλειο, η οποία θα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του προηγούμενου προέδρου της Ομοσπονδίας, Μανόλη Κουμαντάκη.
Στόχος είναι να αποτυπωθεί η πορεία του εμπορίου διαχρονικά, η σημερινή του κατάσταση, αλλά και οι τάσεις που αναμένεται να διαμορφώσουν το μέλλον του. Όπως επισημαίνει ο κ. Πολιουδάκης, πρόκειται για ένα χρήσιμο εργαλείο, το οποίο θα επιτρέψει στον εμπορικό κόσμο να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα των αλλαγών που συντελούνται στην αγορά και να σχεδιάσει τις επόμενες κινήσεις του με βάση πραγματικά δεδομένα.https://www.goodnet.gr/
