Σε διπλωματικό και επιχειρησιακό επίπεδο εξελίσσεται η αντιπαράθεση για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, με την Αθήνα να απαντά στις δηλώσεις Φιντάν και να διαμηνύει ότι το έργο θα προχωρήσει βάσει του διεθνούς δικαίου.
Σε τροχιά υλοποίησης παραμένει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, παρά τις αντιδράσεις της Άγκυρας και τη νέα εστία έντασης που δημιουργήθηκε με την ανταλλαγή Navtex, με το γαλλικό ερευνητικό πλοίο να παραμένει στο λιμάνι του Ηρακλείου.
Η κινητικότητα στη διπλωματική σκακιέρα
Τη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για τις Navtex και την έναρξη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σχολίασαν το απόγευμα του Σαββάτου ελληνικές διπλωματικές πηγές, ξεκαθαρίζοντας ότι η Αθήνα παραμένει η μόνη αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση των εργασιών.
«Η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά. Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει», ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα, ο Χακάν Φιντάν, ερωτηθείς για τις έρευνες και την ένταση που προηγήθηκε με την ανταλλαγή Navtex, είχε δηλώσει ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Παράλληλα, τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστήριζαν ότι το ζήτημα που προέκυψε με τις Navtex για το καλώδιο έχει επιλυθεί.
Η αντιπαράθεση για τις NAVTEX
Η νέα τοποθέτηση της Αθήνας έρχεται μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, με την οποία η Άγκυρα αμφισβήτησε τις ελληνικές και κυπριακές Navtex, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες του γαλλικού πλοίου πραγματοποιούνται χωρίς την απαιτούμενη τουρκική άδεια, σε περιοχή υφαλοκρηπίδας που η ίδια θεωρεί δική της.
Μάλιστα, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι ακυρώνει τις Navtex που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, επαναλαμβάνοντας ότι παραμένει αποφασισμένο να προστατεύσει τα κυριαρχικά του δικαιώματα.
Από την πλευρά της, η Αθήνα απάντησε ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τον επιχειρησιακό προγραμματισμό της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας, επισημαίνοντας ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών.
Πότε αποπλέει το γαλλικό ερευνητικό πλοίο
Την ίδια ώρα, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo παραμένει στο λιμάνι του Ηρακλείου, καθώς ο προγραμματισμένος απόπλους του δεν πραγματοποιήθηκε το πρωί του Σαββάτου.
Αρχικά, το πλοίο επρόκειτο να αναχωρήσει στις 7 το πρωί, ωστόσο η ώρα μετατέθηκε για αργότερα. Περίπου στις 8 καταγράφηκε κινητικότητα, δημιουργώντας την εκτίμηση ότι ο απόπλους ήταν θέμα χρόνου. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, προέκυψε τεχνικό ζήτημα που έπρεπε να αντιμετωπιστεί.
Με βάση τις τελευταίες πληροφορίες από το λιμάνι του Ηρακλείου, το ενδεχόμενο που εξετάζεται είναι το πλοίο να αποπλεύσει τη Δευτέρα στις 7 το πρωί, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη οριστική επιβεβαίωση.
Το γαλλικό σκάφος θα πραγματοποιήσει τις απαραίτητες έρευνες για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), ενός έργου στρατηγικής σημασίας για τις δύο χώρες.
Η Αθήνα διαμηνύει ότι το έργο θα προχωρήσει
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι το έργο θα υλοποιηθεί κανονικά, τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει προετοιμαστεί τόσο σε διπλωματικό όσο και σε αμυντικό επίπεδο για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων προκλήσεων.
Κυβερνητικά στελέχη υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό έργο μεγάλης σημασίας, το οποίο θα συμβάλει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και συνδέεται άμεσα με τα εθνικά συμφέροντα των δύο χωρών.
Η Αθήνα παρακολουθεί τις κινήσεις της Άγκυρας, επιμένοντας ότι θα ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και, εφόσον χρειαστεί, θα τα υπερασπιστεί και στο πεδίο.
Το προηγούμενο της Κάσου
Η Κάσος αποτελεί το σημείο αναφοράς για την εξέλιξη της νέας έντασης, καθώς το καλοκαίρι του 2024 η Τουρκία είχε αμφισβητήσει εμπράκτως τις ελληνικές θέσεις, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση πραγματοποιούνταν σε τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Δύο χρόνια αργότερα, το ερώτημα είναι αν θα επαναληφθεί ανάλογο σκηνικό.
Προς το παρόν, δεν παρατηρούνται κινήσεις τουρκικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή, ενώ οι κάτοικοι της Κάσου διατηρούν την ψυχραιμία τους, εκτιμώντας ότι η άμυνα του νησιού είναι διασφαλισμένη.
Μπαράζ τουρκικών παραβιάσεων
Νέα περιστατικά τουρκικών παραβιάσεων σημειώθηκαν σήμερα στον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο, με έξι μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) να πραγματοποιούν πτήσεις στο βορειοανατολικό, κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Τα έξι τουρκικά UAV προχώρησαν σε οκτώ παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών και σε τέσσερις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και την πάγια πρακτική.
Τα τουρκικά δημοσιεύματα και τα σενάρια κλιμάκωσης
Κλίμα αναμονής και σκεπτικισμού επικρατεί στην Τουρκία, με τα μέσα ενημέρωσης να αναμένουν την επόμενη κίνηση της Αθήνας μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX. Όπως μεταδίδει η ανταποκρίτρια του MEGA στην Κωνσταντινούπολη, Μαρία Ζαχαράκη, το βασικό μήνυμα που προβάλλεται από την τουρκική πλευρά είναι ότι καμία έρευνα στην περιοχή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την έγκριση της Άγκυρας.
Η ίδια γραμμή κυριαρχεί τόσο στα τουρκικά τηλεοπτικά δίκτυα όσο και στον έντυπο Τύπο, με ορισμένα δημοσιεύματα να φτάνουν σε ακραία σενάρια, όπως αυτό της περικύκλωσης του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από τουρκικά πολεμικά πλοία. Σε αυτές τις περιγραφές γίνεται ακόμη και αναφορά σε χρήση πυρών, στην περίπτωση που οι ελληνικές δυνάμεις αντισταθούν και εκληφθούν ως απειλή.
Ωστόσο, πρόκειται για τις πιο ακραίες φωνές στον τουρκικό Τύπο. Η βασική επιδίωξη που διακρίνεται πίσω από τις σχετικές αναφορές είναι να ασκηθεί πίεση στην Αθήνα, ώστε να παράσχει γραπτή ενημέρωση και να ζητήσει την άδεια της Τουρκίας. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση των τουρκικών ισχυρισμών περί υφαλοκρηπίδας ανατολικά της Κάσου.
