Το μεγάλο κενό στην Ελλάδα.
Η εμμηνόπαυση μπαίνει πλέον και στην εργατική νομοθεσία. Εξάψεις που δυσκολεύουν την καθημερινότητα, διαταραχές ύπνου, έντονη κόπωση και προβλήματα συγκέντρωσης δεν θα αντιμετωπίζονται απλώς ως προσωπική υπόθεση των εργαζόμενων γυναικών. Η Ισπανία προχωρά στη θεσμοθέτηση ειδικής αναρρωτικής άδειας με αποδοχές για γυναίκες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας και τα οποία συνδέονται με την εμμηνόπαυση, αναγνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο τις επιπτώσεις της στην επαγγελματική ζωή.
Το νέο μέτρο τίθεται σε εφαρμογή την 1η Δεκεμβρίου 2026 και αφορά γυναίκες που εργάζονται και υπάγονται στο ισπανικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Η σχετική μεταρρύθμιση εγκρίθηκε από την ισπανική κυβέρνηση στις 20 Οκτωβρίου, διευρύνοντας την κοινωνική προστασία των εργαζομένων σε μία περίοδο της ζωής τους που συχνά συνοδεύεται από σωματικές και ψυχολογικές δυσκολίες.
Η Ισπανία είχε ήδη κάνει ένα αντίστοιχο βήμα το 2023, καθιερώνοντας αναρρωτική άδεια με αποδοχές για γυναίκες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα επώδυνη έμμηνο ρύση. Πλέον επεκτείνει αυτή τη φιλοσοφία και στην εμμηνόπαυση, ανοίγοντας τη συζήτηση για τα εργασιακά δικαιώματα εκατομμυρίων γυναικών στην Ευρώπη.
Ποιες γυναίκες δικαιούνται την άδεια
Η νέα ρύθμιση δεν προβλέπει αυτόματη χορήγηση άδειας σε κάθε γυναίκα που βρίσκεται στην εμμηνόπαυση. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ιατρική διαπίστωση προβλήματος υγείας που συνδέεται με διαταραχή της εμμηνόπαυσης και καθιστά προσωρινά αδύνατη την εργασία.
Σοβαρές εξάψεις, επίμονη αϋπνία, εξάντληση και δυσκολία συγκέντρωσης είναι ορισμένα από τα συμπτώματα που μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα και την επαγγελματική απόδοση. Ωστόσο, η παρουσία τους από μόνη της δεν αρκεί για τη χορήγηση της άδειας.
Ο γιατρός θα πρέπει να αξιολογήσει την κατάσταση της εργαζόμενης και να πιστοποιήσει ότι η συγκεκριμένη διαταραχή δεν της επιτρέπει να ανταποκριθεί προσωρινά στα επαγγελματικά της καθήκοντα.
Η διαδικασία θα ακολουθεί το σύστημα των υπόλοιπων αναρρωτικών αδειών, με ηλεκτρονική διαβίβαση των απαραίτητων πληροφοριών μέσω της κοινωνικής ασφάλισης, χωρίς να χρειάζεται η εργαζόμενη να παραδώσει η ίδια το σχετικό έγγραφο στον εργοδότη.
Πώς θα πληρώνονται οι εργαζόμενες
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις της νέας νομοθεσίας αφορά στην οικονομική κάλυψη. Σε αντίθεση με τη συνήθη αναρρωτική άδεια λόγω κοινής ασθένειας, όπου το επίδομα καταβάλλεται από την τέταρτη ημέρα, στην ειδική άδεια για την εμμηνόπαυση η καταβολή του επιδόματος θα αρχίζει από τη δεύτερη ημέρα.
Την πρώτη ημέρα η αμοιβή θα καλύπτεται από τον εργοδότη. Από τη δεύτερη ημέρα, η εργαζόμενη θα λαμβάνει επίδομα κοινωνικής ασφάλισης που αντιστοιχεί στο 60% της προβλεπόμενης βάσης υπολογισμού για τις πρώτες 20 ημέρες, ενώ από την 21η ημέρα το ποσοστό θα αυξάνεται στο 75%.
Επιπλέον, καταργείται για τη συγκεκριμένη κατηγορία η προϋπόθεση προηγούμενων ασφαλιστικών εισφορών για τουλάχιστον 180 ημέρες κατά την τελευταία πενταετία. Έτσι, ακόμη και γυναίκες με περιορισμένο χρόνο ασφάλισης θα μπορούν να λάβουν την παροχή, εφόσον πληρούν τα ιατρικά κριτήρια.
Τι ισχύει στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη
Η ισπανική πρωτοβουλία αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό στην εργασιακή προστασία των γυναικών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Euronews, στην Ελλάδα δεν προβλέπεται ειδική αναρρωτική άδεια για προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση. Αντίστοιχη ειδική ρύθμιση δεν υπάρχει στη Γερμανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία. Σε χώρες όπως η Γερμανία και η Πορτογαλία, οι γυναίκες των οποίων η κατάσταση της υγείας δεν επιτρέπει την εργασία μπορούν να ζητήσουν τη συνήθη αναρρωτική άδεια, χωρίς ιδιαίτερο καθεστώς για την εμμηνόπαυση.
Το ζήτημα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς πολλές γυναίκες διανύουν αυτή τη μεταβατική περίοδο ενώ παραμένουν επαγγελματικά ενεργές, συχνά σε απαιτητικές θέσεις εργασίας.
Η ισπανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νέα ρύθμιση έρχεται να καλύψει ανάγκες που επί χρόνια παρέμεναν «αόρατες». Όπως επισήμανε η υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, Έλμα Σάιθ, περισσότερες από 10,5 εκατομμύρια γυναίκες καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές στη χώρα και η πολιτεία οφείλει να ανταποκριθεί σε καταστάσεις που μέχρι σήμερα δεν αναγνωρίζονταν επαρκώς.
Η πρωτοβουλία της Ισπανίας επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ερώτημα: Πώς μπορούν τα συστήματα εργασίας και κοινωνικής ασφάλισης να προσαρμοστούν στις πραγματικές ανάγκες των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση; Ένα ζήτημα που αφορά όχι μόνο την υγεία, αλλά και την ισότιμη συμμετοχή τους στην επαγγελματική ζωή.
ygeiamou.gr
