Τετάρτη 13 Μαΐου 2026 στις 20.30 στην Πύλη Ιησού
Με τη συναυλία «Πολλά εν θέλω να σου πω…». και τον Ζαχαρία Καρούνη στην ερμηνεία τραγουδιών του 19ου αιώνα, κάνει πρεμιέρα την Τετάρτη 13/5 στις 20:30 στην Πύλη Ιησού, η πρώτη από τις τρεις μεγάλες παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής που θα παρουσιαστούν σε συνεργασία με το Δήμο Ηρακλείου, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Ο Ζαχαρίας Καρούνης και μια ομάδα τεσσάρων μουσικών επιλέγουν τραγούδια από τον κώδικα του Ιστορικού & Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, χειρόγραφο 37. Πρόκειται για συλλογή τραγουδιών του 19ου αιώνα, των οποίων οι μελωδίες αποτυπώνονται στην αναλυτική βυζαντινή σημειογραφία, πάνω σε στίχους που αποπνέουν ρομαντισμό. Το κύριο θέμα των τραγουδιών είναι η αγάπη και κυρίως ο ανεκπλήρωτος έρωτας.
Η επιλογή των τραγουδιών έγινε από τον Ζαχαρία Καρούνη και τον Γεράσιμο Παπαδόπουλο. Αρχικά εργάστηκαν χωριστά ενώ έπειτα συνέκριναν τα αποτελέσματα. Οι επιλογές και των δύο ταυτίστηκαν σχεδόν στο σύνολό τους.
Τα κριτήρια, βάσει των οποίων έγινε η επιλογή των τραγουδιών ήταν μουσικά, ερευνώντας κυρίως για πρωτότυπες μουσικές φράσεις, ομοιότητες με παραδοσιακά τραγούδια που έχουν φτάσει ως τις μέρες μας αλλά και ενδιαφέρουσες μουσικές φόρμες και μορφολογικές ιδιαιτερότητες, τις οποίες δεν τις συναντάμε συχνά σε παραδοσιακά τραγούδια. Επίσης, μεγάλο ρόλο στην επιλογή των τραγουδιών έπαιξαν τα ποιητικά κείμενά τους, ο λόγος δηλαδή που τα συνοδεύει. Προσπάθησαν να καλύψουν όλες τις γλωσσικές «ποιότητες», τις οποίες συναντάμε στην εν λόγω συλλογή τραγουδιών.
Το χειρόγραφο του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης αρ. 37 αποτελεί –σύμφωνα με τη διατύπωση του εξωφύλλου του– μια «Μουσικὴ Συλλογὴ Τραγουδίων παλαιῶν τε καὶ νέων, μελοποιηθέντων καὶ τονισθέντων ὑπὸ Γεωργίου Κ. Ιωαννίτου Πρωτοψάλτου». Πρόκειται για έναν θησαυρό της μουσικής λαογραφίας, με περισσότερες από 230 καταγραφές στη σύγχρονη ψαλτική σημειογραφία λόγιων φαναριώτικων τραγουδιών (μερικά από τα οποία αποτελούν επώνυμες ή πιθανολογούμενες ανώνυμες δημιουργίες του ίδιου του Ιωαννίτη),
δημοτικών τραγουδιών από ποικίλες περιοχές της Ελλάδας, κλέφτικων και μερικών οργανικών σκοπών. Το πλήρες όνομα του γραφέα του χειρογράφου είναι Γεώργιος Κωνσταντίνου Πήλελης, πρωτοψάλτης Ιωαννίνων, δάσκαλος και θεωρητικός της μουσικής, ο οποίος γεννήθηκε στα Γιάννενα πιθανότατα στο κατώφλι 18ου και 19ου αιώνα, διδάχθηκε τη λεγόμενη «Νέα Μέθοδο» από τους ίδιους τους δημιουργούς της στην Κωνσταντινούπολη και απεβίωσε το 1885.
Επιλογή τραγουδιών: Γεράσιμος Παπαδόπουλος, Ζαχαρίας Καρούνης
Μεταφορά από τη βυζαντινή στην ευρωπαϊκή σημειογραφία: Γεράσιμος Παπαδόπουλος
Ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης
Moυσικό σύνολο: Γεράσιμος Παπαδόπουλος (ούτι), Στέλλα Βαλάση (σαντούρι), Διονύσης Θεοδόσης (κλαρίνο, καβάλ, φλογέρες), Στρατής Σκουρκέας (κρουστά)
Οι άλλες δύο παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής θα παρουσιαστούν στις 15/5, στο Αλσύλλιο Προμαχώνα Ιησού, η μουσικοθεατρική παράσταση – ντοκουμέντο «Ροδινός: O θρυλικός λυράρης», σε σκηνοθεσία, έρευνα και κείμενο του Γιάννη Μπλέτα. Πρόκειται για μια καλλιτεχνική πρόταση που συνδυάζει μουσική, θέατρο και ντοκουμέντα – στοιχεία από τη ζωή σε ένα θεατρικό κείμενο, αποτίοντας φόρο τιμής στην πολιτιστική κληρονομιά και στη βαθιά επιρροή που άσκησε ο Ανδρέας Ρόδινος στη μουσική παράδοση.
Στις 18/5, στον Προμαχώνα Ιησού, η μεγάλη συναυλία «100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης» σε ενορχήστρωση Γιάννη Μπελώνη, μουσική διεύθυνση Στάθη Σούλη, με τη συμμετοχή των Παντελή Θαλασσινού, της Νίκης Γρανά και 10μελούς μουσικού συνόλου της Ορχήστρας της ΕΛΣ και της Μεικτής Χορωδίας Δήμου Ηρακλείου. Το πρόγραμμα αντλεί από τους πλέον λυρικούς και εμβληματικούς κύκλους τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, φωτίζοντας τη βαθιά ποιητική και ανθρωπιστική διάσταση του έργου του.
