Παρά το κόκκινο Αφρικανικό σύννεφο σκόνης και τον Νοτιά που ορμητικά το συνόδευε, οι Ρεθεμνιώτες δεν πτοήθηκαν και στήριξαν με την θερμή τους παρουσία, την πρώτη, στη σειρά, προσπάθεια του Λυκείου των Ελληνίδων της πόλης μας για την Ελληνική γλώσσα στη Διαχρονία της, την περασμένη Κυριακή.
Το ενδιαφέρον έντονο και σταθερό καθ’όλη την διάρκεια της παραστατικότατης ομιλίας του κ.Κώστα Σπανουδάκη, καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου,με τον τίτλο «Η Ελληνική γλώσσα στη διαχρονία της: από την πρώτη εμφάνιση μέχρι στην Ύστερη Αρχαιότητα».
Παρουσία του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ.κ.Προδρόμου,η κ.Χρυσή Δασκαλάκη-Τσουπάκη, γενική γραμματέας του Σωματείου διάβασε τους χαιρετισμούς του Υπουργού κ.Γιάννη Κεφαλογιάννη και της Αντιπεριφερειάρχουκ.ΜαίρηςΛιονή ενώ μετέφερε τις προφορικές ευχές για επιτυχία του βουλευτού κ.ΜανώληΧνάρη. Κατόπιν η πρόεδρος κ.ΦέφηΒαλαρή, αφού πρώτα απάγγειλε το ποίημα του Καβάφη, «Ποσειδωνιάται», εισηγήθηκε τα εξής:
« Δεν ήταν η ανακήρυξη της 9ης Φεβρουαρίου ως ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας Παγκοσμίως, ούτε ο θάνατος στις 9 Φεβρουαρίου 1857 του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού τα κίνητρα για να οργανώσομε αυτήν την κίνηση για την γλώσσα μας. Ήταν η ανάγκη των καιρών που μας το επέβαλλε και η σιωπηλή κραυγή της Ελληνικής γλώσσας που φθίνει μπροστά στα μάτια μας και κυρίως από δική μας προσωπική αμέλεια.
Η Τεχνολογία είναι μέγας Κίνδυνος που όμως μπορεί με κατάλληλους-έξυπνους χειρισμούς να αποβεί και Σωτήραςτης. Όσο για τον Τουρισμό, σίγουρα θα υποβιβασθεί σοβαρά αν χάσομε την διαφορετικότητα, την μοναδικότητά μας σε ότι αυτή συνίσταται, συμπεριλαμβανομένης βεβαίως και της γλώσσας μας.
Στα σχολεία δυστυχώς, δεν μαθαίνομε στα παιδιά μας την αξία της γλώσσας τους ώστε να την σεβαστούν, να την εκτιμήσουν και μέσα από παιχνίδια, ετυμολογικές παρεμβάσεις κι εκπλήξεις, γρίφους κ.α. να την αγαπήσουν και να θελήσουν να την ερευνήσουν και να την κατακτήσουν.
Όμως, ας μην επιτρέψομε να καταντήσομε κι εμείς όπως οι «Ποσειδωνιάται» του Καβάφη. Σαν Λύκειο των Ελληνίδων της πόλης μας με τις μικρές μας δυνάμεις και τα πενιχρά οικονομικά μας μέσα, οργανώνομε αυτήν την χρονιά, πέντε διαλέξεις, αρχής γινομένης απόψε, με τους πανεπιστημιακούς καθηγητές κ.Κώστα Σπανουδάκη, κ.Δημήτρη Σκρέκα για την Βυζαντινή περίοδο, τον κ.Ερατοσθένη Καψωμένο για τα Νεοελληνικά, τον κ.ΝίκοΠαπαδογιαννάκη, και τον κ.ΝίκοΤσουπάκη, φιλόλογο-δάσκαλο υπεύθυνο για τα μαθήματα Ελληνικής γλώσσας Ιστορίας και Πολιτισμού του Λυκείου μας εδώ και 23 χρόνια.
Επίσης ετοιμάζομε από τον Σεπτέμβριο συναντήσεις για τα παιδιά με παιχνίδια, ιστορίες, ετυμολογικές αποκαλύψεις κ.α. κι ευχαριστούμε τις επιχειρήσεις «Λιανδρής» και «Επιγραφείο» που δέχθηκαν να κάνουν έκπτωση 10% σε όσους κάνουν επιγραφές στα Ελληνικά από 1/3/-31/5, ενώ κατά την εκδήλωση στην Πλατεία Μικρασιατών στις 17 Ιουνίου θα γίνει κλήρωση και θα δοθούν από το Λύκειό μας, δύο δωροκάρτες των 100ευρώ εκάστη, σε αντίστοιχες επιχειρήσεις για επιγραφές τους στα Ελληνικά».
Στη συνέχεια, η κ.ΤασούλαΔρανδάκη-Μαρινάκη, μέλος του Δ.Σ., παρουσίασε τον ομιλητή ο οποίος ξεκίνησε με τα λόγια του ποιητή μας Γεωργίου Σεφέρη: «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας. Σπέρνουνται, γεννιούνται σαν τα βρέφη. Ριζώνουν θρέφουνται με το αίμα…» και του Λατίνου ποιητή Ορατίου:
«.Η υπόδουλη (στους Ρωμαίους) Ελλάδα, δάμασε τον άγριο νικητή και εισήγαγε τις τέχνες στο άξεστο Λάτιο».Ο ομιλητής, συνέχισε την αναφορά στην εξέλιξη της γλώσσας με έξυπνα επιλεγμένα κείμενα αρχίζοντας από τον Όμηρο του 8ουαι. π.Χ. με αποσπάσματα από Ιλιάδα και Οδύσσεια, προχώρησε σεπρωιμότερες έμμετρες επιγραφές του 740π.Χ. μία χαραγμένη πάνω σε αγγείο που δόθηκε σαν βραβείο στον καλύτερο και πιο επιδέξιο χορευτή και η οποία βρέθηκε στον Κεραμεικό και μία από την Κάτω Ιταλία, χαραγμένη σε ποτέριον (ποτήρι) που δίνει την χαρά της Αφροδίτης.
Ακολούθησε η περίφημη ποιήτρια Σαπφώ του 7ου π.Χ. με στίχους της για τον έρωτα που λύνει τα μέλη (λυσιμέλης), δονεί , είναι γλυκύπικροναμάχανον (αμάχητο) όρπετον (ερπετό) και ο Ηρόδοτος, 5οαι.π.Χ., ο οποίος σήμερα θεωρείται ως πατέρας της Ιστορίας και που στο κείμενο αυτό, αναφέρει τι είναι Ιστορία και τον σκοπό της.
Την ίδια εποχή καθώς η γλώσσα αλλάζει με τους αιώνες, ο κ.Σπανουδάκης μας παρουσίασε ένα απόσπασμα από τον «Διονυσαλέξανδρος» του Κρατίνου, κωμικού Αλεξανδρινού ποιητή , που μας λέει: «.. ο δ’ηλίθιος ώσπερ πρόβατον βήβή λέγων βαδίζει», ( όπου βήβή προφέρεται μπέε-μπέε).
Μετά την ιλαρότητα που απλώθηκε στο ακροατήριο ακολούθησαν δύο ακόμα στοιχεία που προκάλεσαν ηχηρά γέλια ενώ γινότανε εμφανής η αλλαγή της γλώσσας. Το ένα, του 2ουαι.π.Χ. αφορούσε ένα αγωνιώδες ερώτημα ενός Λυσανία προς το Μαντείο της Δωδώνης που ρωτούσε αν το παιδί που θα γεννήσει η γυναίκα του Αννύλα,
είναι δικό του… και μία στιχομυθία του Φιλόδημου 1οςαι.π.Χ., μεταξύ μιάς πόρνης κι ενός πελάτη όπου ανάμεσα σε άλλα, όταν αυτή ερωτάται πόσο θα κοστίσει η «περιποίηση», απαντά ότι ο ίδιος θα καθορίσει τι θα δώσει αφού «εξυπηρετηθεί», πράγμα που αυτός βρίσκει δίκαιον και επειδή βιάζεται, έπεται η απάντησή της με την λέξη «πρόαγε!» δηλαδή «προχώρα!».
Τα μετά Χριστόν κείμενα ήταν περί το 100μ.Χ., ένα απόσπασμα από το Ευαγγέλιο του Ιωάννου που αφορά τον Λόγον, «…. το Φώς το αληθινόν ό φωτίζει πάντα άνθρωπον, ερχόμενον εις τον κόσμον, εν των κόσμωήν και ο κόσμος δι’αυτούεγένετο και ο κόσμος αυτόν ούκέγνω…».
Το υπέροχο κείμενο αυτό, αρκετά κατανοητό,γλωσσικά, πλέον, απεικονίζει θαυμάσια την γλωσσική εξέλιξη. Ακολούθησε ένα ξεκαρδιστικό, ανορθόγραφο κείμενο του 2ου-3ουαι.μ.Χ.από ένα παιδάκι στην Αίγυπτο που ζητά επιμόνως από τον πατέρα του να το πάρει στην Αλεξάνδρεια αλλοιώς δεν θα φάει, δεν θα πιεί, δεν θα του μιλά, δεν θα τον ξαναχαιρετήσεικ.λ.π. ( διαχρονικά παιδιά) και τέλοςτο γλωσσικό μας ταξίδι
ολοκληρώθηκεμε ένα σύντομο απόσπασμα από τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο του 4ουαι.μ.Χ. από την ομιλία εις την Γένεσιν όπου συμβουλεύει , «… όταν αναγνώσκης την Θεία Γραφή μηπαρατρέχης ελαφρώς τα λεγόμενα αλλά μετά πολλής επιμελείας σκοπών, ευρήσεις εν αυτοίς κεκρυμμένα θησαυρίσματα…»
Πραγματικά η ομιλία αυτή ήταν γεμάτη «θησαυρίσματα» και όχι μόνο πάνω στην γλώσσα. Μας έδωσε μαζί με την εξέλιξή της και ένα μέρος έστω, του πνεύματος της αντίστοιχης εποχής και των ανθρώπων της, φέρνοντάς την με αυτόν τον τρόπο, κοντά μας με αμεσότητα, σοφία, χιούμορ και πολλή γνώση. Η γλώσσα είναι η Ψυχή ενός λαού. Ευχαριστούμε θερμά τον κ.Σπανουδάκηγια μία πλούσια ενημερωτική αλλά και συνάμα τόσο απολαυστική βραδιά.
