Η μάρτυς Σεβαστιανή καταγόταν από την πόλη Σεβαστή της Φρυγίας και ασπάστηκε τη χριστιανική πίστη από τον απ. Παύλο.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:
Σεβαστή, Σεβαστιανός
Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Αγιος Μεγαλομάρτυς Αρέθας και οι συν αυτώ, Αγία Μάρτυς Σεβαστιανή και Αγιος Ιερομάρτυς Ακάκιος ο Πρεσβύτερος
Μεγαλομάρτυς Αρέθας
Εζησε τον 6ο αι. και υπήρξε προύχοντας της πόλης Νετζράν (σημερινή Najran στη Σαουδική Αραβία) στην αρχαία Ομηρίτιδα χώρα και επικεφαλής μιας ακμάζουσας χριστιανικής κοινότητας. Εκείνη την εποχή, αυτοκράτορας ήταν ο Ιουστίνος Α’ (518-527), ενώ στην Αιθιοπία, στο Βασίλειο της
Αξώμης, κυβερνούσε ο χριστιανός βασιλιάς Ελεσβαάν, που το προηγούμενο διάστημα είχε εκστρατεύσει κατά της Ομηρίτιδος, είχε υποτάξει τον φανατικό βασιλιά Δουναάν (ή Δου-Ναάς) και είχε εγκαταστήσει χριστιανική φρουρά. Οταν ο Ελεσβαάν αποχώρησε, ο Δουναάν επαναστάτησε, έσφαξε
τη χριστιανική φρουρά και πολιόρκησε τη Νετζράν, αλλά καθώς δεν μπορούσε να κυριεύσει την πόλη με τα όπλα, κατέφυγε σε δόλο. Ορκίστηκε ψευδώς στους κατοίκους ότι, αν παραδίδονταν και του άνοιγαν τις πύλες, δεν θα πείραζε κανέναν, παρά μόνο θα εισέπραττε κάποιον φόρο.
Οι κάτοικοι τότε, παρά τις προειδοποιήσεις του σοφού Αρέθα, τον πίστεψαν, άνοιξαν τις πύλες, αλλά μόλις ο Δουναάν μπήκε στην πόλη, αθέτησε αμέσως τον όρκο του και διέταξε να συλληφθούν όλοι οι χριστιανοί, κάλεσε δε τον Αρέθα και τους υπόλοιπους άρχοντες της πόλης να αρνηθούν
τον Χριστό. Ο Αρέθας, αν και σε πολύ προχωρημένη ηλικία, έδωσε μια ακλόνητη, θαρραλέα απάντηση: «Στη διάρκεια της ζωής μου διέπραξα πολλά αμαρτήματα. Ο Ιησούς Χριστός με καθάρισε απ’ αυτά διά της θυσίας Του. Και τώρα με αξιώνει να ξεπλύνω τα σφάλματά μου με το ίδιο μου το αίμα. Δεν Τον αρνούμαι».
Ενθαρρυμένοι από τα λόγια του, οι συμπολίτες του αρνήθηκαν ομόφωνα να αλλαξοπιστήσουν, γι’ αυτό, εξοργισμένος ο Δουναάν, διέταξε τον αποκεφαλισμό του Αρέθα και των συν αυτώ αρχόντων.
Οι λεπτομέρειες της σφαγής των χριστιανών στη Νετζράν το 523 περιγράφουν μια από τις πιο άγριες και μεθοδικές διώξεις της εποχής. Ο Δουναάν εφάρμοσε οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης, το οποίο εξελίχθηκε σε στάδια. 1) Η πρώτη μαζική εκτέλεση αφορούσε τον ιερό κλήρο της πόλης.
Ο βασιλιάς διέταξε να σκαφτεί μια τεράστια τάφρος στο μέσον της περιοχής, τη γέμισαν με ξύλα και άναψαν πελώρια πυρά, όπου έριξαν ζωντανούς περισσότερους από 400 κληρικούς, μοναχούς, διακόνους και μοναχές, επειδή αρνήθηκαν να απαρνηθούν την πίστη τους. Μαζί τους έκαψαν δημόσια όλα τα ιερά βιβλία, τα εκκλησιαστικά σκεύη και τα λείψανα του προηγούμενου επισκόπου Παύλου, για να τρομοκρατήσουν τον πληθυσμό.
2) Στη συνέχεια, ο τύραννος απομόνωσε την ηγεσία της πόλης και ο 95χρονος Αρέθας και 340 επιφανείς πρόκριτοι οδηγήθηκαν δεμένοι στις όχθες ενός γειτονικού χειμάρρου. Αφού προσευχήθηκαν μαζί και έδωσαν τον τελευταίο ασπασμό, οι δήμιοι άρχισαν να τους αποκεφαλίζουν έναν έναν και τα σώματά τους ρίχτηκαν στο ποτάμι που βάφτηκε κόκκινο από το αίμα.
3) Μετά την εξόντωση των ανδρών, ο Δουναάν στράφηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα κατά των γυναικών και των παιδιών, θεωρώντας ότι θα λυγίσουν πιο εύκολα. Δύο περιστατικά έχουν καταγραφεί με συγκλονιστικές λεπτομέρειες.
Ο Δουναάν προσπάθησε να δελεάσει με πλούτη και τιμές μια ευγενή και πλούσια χήρα της πόλης, αλλά όταν εκείνη τον αντιμετώπισε με περιφρόνηση, ο βασιλιάς διέταξε να αποκεφαλίσουν τις δύο νεαρές κόρες της μπροστά στα μάτια της και την ανάγκασε να πιει το αίμα τους.
Στη συνέχεια, αφού τη βασάνισαν άγρια, την αποκεφάλισαν και εκείνη. Μια άλλη χριστιανή οδηγούνταν στην εκτέλεση, κρατώντας στην αγκαλιά της το παιδί της, ηλικίας μόλις 5 ετών. Το παιδί, βλέποντας τον βασιλιά, ξέφυγε από την αγκαλιά της μητέρας του, έτρεξε προς το μέρος του και του δάγκωσε το γόνατο,
φωνάζοντας ότι είναι χριστιανός και θέλει να πεθάνει μαζί μ’ εκείνη, με τον Δουναάν να εξοργίζεται από το θάρρος του νηπίου και να διατάζει τους στρατιώτες να ρίξουν το μικρό παιδί ζωντανό μέσα στη φωτιά, ενώ η μητέρα του αποκεφαλίστηκε αμέσως μετά.
Συνολικά, μαζί με τον Αρέθα, μαρτύρησαν περισσότεροι από 4.000 χριστιανοί, άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Όταν ο χριστιανός βασιλιάς της Αιθιοπίας Ελεσβαάν έμαθε για τη σφαγή, εξεστράτευσε ξανά, νίκησε και θανάτωσε τον τύραννο αποκαθιστώντας τον Χριστιανισμό στην περιοχή, ο ίδιος δε αργότερα παραιτήθηκε από τον θρόνο του και έζησε ως ασκητής.
Η σφαγή των χριστιανών στη Νετζράν δεν αποτελεί απλώς μια θρησκευτική παράδοση, αλλά διασταυρωμένο ιστορικό γεγονός, με τη γενοκτονία αυτή να συγκλονίζει τον τότε κόσμο και να καταγράφεται άμεσα σε πληθώρα πρωτογενών πηγών, κυρίως στη συριακή, την ελληνική και την αραβική γραμματεία. Οι κυριότερες ιστορικές και φιλολογικές πηγές είναι οι εξής:
1) Οι Επιστολές του Συμεών του Μπεθ Αρσάμ (Simeon of Beth Arsham), Σύρου επισκόπου που το 524, μόλις έναν χρόνο μετά τη σφαγή, βρισκόταν σε διπλωματική αποστολή στην περιοχή Αλ-Χίρα.
Εκεί συνάντησε πρόσφυγες και αυτόπτες μάρτυρες από τη Νετζράν και έγραψε δύο εκτενείς επιστολές, οι οποίες θεωρούνται η πιο έγκυρη πρωτογενής πηγή, περιγράφοντας με σοκαριστικές λεπτομέρειες τις εκτελέσεις και τα ονόματα των θυμάτων.
2) Το «Βιβλίο των Ομηριτών», ανώνυμο συριακό κείμενο του 6ου αι., το οποίο ανακαλύφθηκε μεταγενέστερα και περιέχει έναν εξαιρετικά αναλυτικό κατάλογο των μαρτύρων της Νετζράν, περιγράφοντας τις κοινωνικές τους τάξεις, τις οικογένειές τους και τον τρόπο θανάτου τους.
3) Το «Μαρτύριον του Αγίου Αρέθα και των συν αυτώ» που γράφτηκε τον 6ο αι. στην Κωνσταντινούπολη, βασισμένο απευθείας σε μεταφράσεις των συριακών πηγών και των αναφορών που έφταναν στην αυτοκρατορική αυλή του Ιουστίνου Α’
. 4) Ο διάσημος βυζαντινός έμπορος και περιηγητής Κοσμάς Ινδικοπλεύστης βρισκόταν στο λιμάνι της Αδούλιδος στην Αιθιοπία ακριβώς την περίοδο που ο βασιλιάς Ελεσβαάν συγκέντρωνε τον στρατό του για να εκστρατεύσει εναντίον του Δουναάν, επιβεβαιώνοντας το ιστορικό και στρατιωτικό σκέλος της ιστορίας.
5) Το γεγονός είχε τεράστιο αντίκτυπο στην Αραβική Χερσόνησο και άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ισλαμική παράδοση, με το Κοράνι στη Σούρα αλ-Μπουρούτζ ( Sūrat al-Burūj, 85, 4 – 10) να κάνει αναφορά στους «ανθρώπους του λάκκου», οι οποίοι άναψαν φωτιά για να κάψουν τους πιστούς.
Η συντριπτική πλειονότητα των πρώτων μουσουλμάνων σχολιαστών και ιστορικών ταύτισε αυτούς τους στίχους με τη σφαγή των χριστιανών της Νετζράν από τον Δουναάν.
Επίσης, οι μουσουλμάνοι ιστορικοί Ιμπν Ισχάκ και Αλ-Ταμπαρί καταγράφουν την ιστορία του βασιλιά Ντου Νουβάς, όπως αποκαλούν τον Δουναάν, και της αντίστασης του Αλ-Χάριθ (Αρέθα) ως ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της προϊσλαμικής Αραβίας.
6) Στη σύγχρονη εποχή, οι ανασκαφές στην περιοχή al-Ukhdud της Σαουδικής Αραβίας έχουν φέρει στο φως επιγραφές στη Σαβαϊκή γλώσσα που χαράχθηκαν από τον ίδιο τον βασιλιά Δουναάν, στις οποίες ο ίδιος υπερηφανεύεται για τις στρατιωτικές του νίκες, τη σφαγή των χριστιανών και την καταστροφή της εκκλησίας της Νετζράν, επιβεβαιώνοντας πλήρως τη χρονολογία και τα γεγονότα.
Μάρτυς Σεβαστιανή
Καταγόταν από την πόλη Σεβαστή της Φρυγίας και ασπάστηκε τη χριστιανική πίστη από τον απ. Παύλο, από τον οποίο πήρε επίσης τόσο τη θέρμη της προσωπικότητάς του όσο και τον δυναμισμό του,
καθώς τον είχε ως οδηγό στη δράση της στη Θράκη για τη διάδοση του Λόγου του Θεού.
Πήγαινε σε σπίτια ειδωλολατρών και με το δικό της πειστικό τρόπο έφερνε στον Χριστιανισμό πολλές γυναίκες στους κόλπους της Εκκλησίας. Για όλη αυτή τη δραστηριότητά της συνελήφθη επί αυτοκράτορας
Δομετιανού και ηγεμόνος Σεργίου, κακοποιήθηκε και την απομάκρυναν από τον τόπο της. Κατέφυγε στην Ηράκλεια της Θράκης, αλλά συνελήφθη εκ νέου, αυτή τη φορά από τον ηγεμόνα Πομπηιανό, ο οποίος διέταξε τον εγκλεισμό της σε φυλακή. Αλλά η γυναικεία της φύση ντρόπιασε τους
βασανιστές της. Παρά τις υποσχέσεις, τις απειλές και τα σκληρά βασανιστήρια δεν λύγισε, δεν άφησε περιθώρια για επιστροφή στα είδωλα και όσο είχε φωνή υμνολογούσε τον Θεό και απέκρουε τους διώκτες της. Μέχρι τη στιγμή που τη θανάτωσαν δι’ αποκεφαλισμού. Ετάφη στη Ραιδεστό.
Ιερομάρτυς Ακάκιος ο Πρεσβύτερος
Ηταν ιερέας και έζησε στην πρωτοχριστιανική περίοδο, πιθανότατα σε περιοχή της Μικράς Ασίας, και ως πρεσβύτερος είχε καθήκον τόσο την κατήχηση των νέων πιστών όσο και την τέλεση των Θείων Λειτουργιών και των Μυστηρίων. Αυτονόητο είναι ότι ήταν εξαιρετικά εκτεθειμένος στους
διώκτες του οι οποίοι, αφού τον κάλεσαν να σταματήσει και να θυσιάσει στα είδωλα, τον συνέλαβαν ακούγοντας τη θαρραλέα και σταθερή άρνησή του. Ενώπιον του δικαστή επανέλαβε καθαρά την πίστη του στον Χριστό και με παρρησία άκουσε την καταδίκη του που ήταν ο θάνατος δι’ αποκεφαλισμού.
Τιμάται επίσης η μνήμη: μαρτύρων Μάρκου, Σωτηρίχου και Βαλεντίνης, μάρτυρος Νέρδονος, οσίου Αρέθα της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, οσίων Σισώη και Θεοφίλου του Σιωπηλού της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, οσίου Ιωάννου του Εγκλείστου εν Πσκωφ και οσίου Ζώσιμου του εν Αλεξαντρώφ.
