ΕΤ – Forum: «ΚΡΗΤΗ 2030: Μετά την Αλεξανδρούπολη και την Αθήνα, το 3ο ET-Forum του «Ελεύθερου Τύπου» ταξίδεψε στην Κρήτη.
Η εκδήλωση εντάσσεται στον κύκλο θεματικών διοργανώσεων «ET- Forum: Η Ελλάδα του αύριο, σήμερα» και φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό πεδίο γόνιμου και δημιουργικού διαλόγου για το μέλλον της Κρήτης, αναδεικνύοντας τις μεγάλες προκλήσεις αλλά και τις σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες του νησιού. Για αυτό και ήταν στρατηγική επιλογή μας να δώσουμε τον λόγο πρώτα στους ίδιους τους Κρητικούς.
Το συνέδριο με θέμα «Κρήτη 2030: Ανάπτυξη, υποδομές, ενέργεια, βιομηχανία, τουρισμός, πρωτογενής τομέας», που διοργανώθηκε υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης, πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου. Το πρόγραμμα περιλάμβανε την παρουσίαση μιας παγκρήτιας δημοσκόπησης από την εταιρία Palmos Analysis για τον «Ελεύθερο Τύπο», στην οποία φωτίζονται οι απόψεις των Κρητικών σχετικά με τα προβλήματα, τις προσδοκίες και τις προκλήσεις της Μεγαλονήσου.
Από την έρευνα προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα, τα οποία πυροδότησαν τις συζητήσεις και θα αποτελέσουν σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη ακόμα πιο στοχευμένων πολιτικών για το νησί.
Τα συμπεράσματα της έρευνας της Palmos Analysis
1. Ποιότητα Ζωής και Οικονομικό Περιβάλλον
Υψηλή ικανοποίηση: Το 44% των κατοίκων θεωρεί την ποιότητα ζωής ανώτερη από την υπόλοιπη Ελλάδα.
Γεωγραφικές αποκλίσεις: Η θετική αυτή τάση ηγείται στα Χανιά (56%) και υποχωρεί σταδιακά προς το Λασίθι (34%).
Επιχειρηματική αισιοδοξία: Το 48% βλέπει αυξημένες ευκαιρίες απασχόλησης και επιχειρηματικότητας. Τα Χανιά καταγράφουν ξανά την υψηλότερη επίδοση (61%).
2. Υποδομές και Μεγάλα Έργα
Κρίσιμες ελλείψεις: Το οδικό δίκτυο (57%) και οι υπηρεσίες υγείας (26%) αποτελούν τα κορυφαία προβλήματα του νησιού.
Άμεσες προτεραιότητες: Οι πολίτες ζητούν άμεση αναβάθμιση των δρόμων (40%) και των νοσοκομείων (35%).
Δυσαρέσκεια για τα έργα: Το 47% δηλώνει ελάχιστα έως καθόλου ικανοποιημένο από την πρόοδο των μεγάλων έργων (ΒΟΑΚ, Αεροδρόμιο Καστελλίου).
Μελλοντική αξιοποίηση: Για το αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» μετά το 2027, το 56% απαιτεί τη δημιουργία πάρκου και χώρων πρασίνου.
3. Τουριστικό Μοντέλο και Επενδύσεις
Πιέσεις μαζικού τουρισμού: Ο υπερτουρισμός (34%), η ανεπάρκεια υποδομών (33%) και η κρίση στέγασης λόγω Airbnb (32%) αποτελούν τα κύρια αγκάθια.
Στροφή στην παράδοση: Ο αγροτουρισμός και η γαστρονομία συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη προοπτική ανάπτυξης (68%).
Επενδυτικά κανάλια: Η μεταποίηση τοπικών αγροτικών προϊόντων (27%) και οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες (27%) ισοβαθμούν ως οι κορυφαίες επιχειρηματικές ευκαιρίες.
4. Κοινωνικά Ζητήματα και Ασφάλεια
Παραβατικότητα: Το 57% επιβεβαιώνει την ύπαρξη αυξημένης εγκληματικότητας στον δημόσιο διάλογο.
Καταδίκη οπλοκατοχής: Το 82% χαρακτηρίζει την οπλοκατοχή σημαντικό πρόβλημα. Το 81% ζητά την άμεση κρατική πάταξή της.
Μεταναστευτικό: Η κοινωνία εμφανίζεται διχασμένη, με το 48% να αποτιμά θετικά την ένταξη και τη συμβολή των μεταναστών στην οικονομία και το 47% αρνητικά.
Γεωπολιτική ανησυχία: Οι κάτοικοι είναι μοιρασμένοι (43% ανησυχεί, 41% δεν ανησυχεί) για την πιθανότητα στρατιωτικού ή τρομοκρατικού πλήγματος λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Αναλυτικά η έρευνα
Το γράφημα παρουσιάζει τα αποτελέσματα δημοσκόπησης σχετικά με την ποιότητα ζωής στην Κρήτη, σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι:
Θετική τάση: Το 44% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η ποιότητα ζωής στο νησί βρίσκεται σε υψηλότερο επίπεδο από την υπόλοιπη χώρα.
Σταθερότητα: Το 33% θεωρεί ότι η ποιότητα ζωής κινείται στο ίδιο επίπεδο.
Αρνητική τάση: Μόλις το 18% δηλώνει ότι η ποιότητα ζωής είναι σε χαμηλότερο επίπεδο.
Αναποφάσιστοι: Ένα μικρό ποσοστό 3% επέλεξε το «Δεν ξέρω / Δεν απαντώ» (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Στη δεξιά πλευρά, η έρευνα εστιάζει στα ποσοστά όσων απάντησαν «σε υψηλότερο επίπεδο», αναλύοντάς τα ανά Περιφερειακή Ενότητα:
Χανιά: Καταγράφουν την υψηλότερη ικανοποίηση με 56%.
Ρέθυμνο: Ακολουθεί με 46%.
Ηράκλειο: Βρίσκεται στο 41%.
Λασίθι: Συγκεντρώνει το χαμηλότερο ποσοστό θετικών γνωμών με 34%.
Συνολικά, οι κάτοικοι της Κρήτης εμφανίζονται σε μεγάλο βαθμό ικανοποιημένοι, με τους διαμένοντες στα δυτικά του νησιού (Χανιά) να δηλώνουν πιο αισιόδοξοι για το βιοτικό τους επίπεδο.
Το γράφημα αποτυπώνει τα ευρήματα έρευνας κοινής γνώμης σχετικά με την ποιότητα ζωής στην Κρήτη σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Η κατανομή των απαντήσεων στο σύνολο του νησιού διαμορφώνεται ως εξής:
44% θεωρεί την ποιότητα ζωής υψηλότερη από την υπόλοιπη χώρα.
33% την αξιολογεί στο ίδιο ακριβώς επίπεδο.
18% πιστεύει ότι βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο.
3% επέλεξε να μην απαντήσει ή δήλωσε ότι δεν γνωρίζει.
Η εξειδίκευση των θετικών απαντήσεων («σε υψηλότερο επίπεδο») ανά Περιφερειακή Ενότητα αναδεικνύει διαφορές μεταξύ των νομών:
Χανιά: Καταγράφουν το υψηλότερο ποσοστό ικανοποίησης με 56%.
Ρέθυμνο: Ακολουθεί στη δεύτερη θέση με 46%.
Ηράκλειο: Συγκεντρώνει ποσοστό θετικών γνωμών στο 41%.
Λασίθι: Παρουσιάζει τον χαμηλότερο δείκτη αισιοδοξίας με 34%.
Τα δεδομένα δείχνουν μια σαφή τάση ικανοποίησης των κατοίκων, η οποία εμφανίζεται εντονότερη στο δυτικό τμήμα του νησιού.
Το νέο γράφημα παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνας σχετικά με τις ευκαιρίες απασχόλησης και επιχειρηματικότητας στην Κρήτη, σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Η κατανομή των γενικών απαντήσεων διαμορφώνεται ως εξής:
48% δηλώνει ότι οι ευκαιρίες είναι σε υψηλότερο επίπεδο.
25% θεωρεί ότι βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο.
23% πιστεύει ότι είναι σε χαμηλότερο επίπεδο.
4% επέλεξε το «Δεν ξέρω / Δεν απαντώ» (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Σχετικά με όσους απάντησαν «σε υψηλότερο επίπεδο», η ανάλυση ανά Περιφερειακή Ενότητα δείχνει:
Χανιά: Καταγράφουν την ισχυρότερη θετική γνώμη με 61%.
Ρέθυμνο: Ακολουθεί με ποσοστό 47%.
Ηράκλειο: Βρίσκεται στο 43%.
Λασίθι: Συγκεντρώνει το χαμηλότερο ποσοστό με 41%.
Συνολικά, σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες βλέπουν την Κρήτη ως ένα περιβάλλον με αυξημένες ευκαιρίες εργασίας και επιχειρηματικής δράσης, με την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων να ξεχωρίζει σημαντικά με το υψηλότερο ποσοστό αισιοδοξίας.
Το συγκεκριμένο γράφημα αποτυπώνει τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της Κρήτης, εστιάζοντας παράλληλα στις υποδομές.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας συνοψίζονται στα εξής:
Γενικά Προβλήματα: Το Οδικό δίκτυο/Δρόμοι αναδεικνύεται ως το κορυφαίο πρόβλημα με 57%. Ακολουθούν η Ακρίβεια/Τιμές με 38% και οι Υπηρεσίες/Υποδομές Υγείας με 26%.
Ανάλυση της κατηγορίας «Άλλο» (15%): Στα επιμέρους ζητήματα αυτής της ομάδας, κυριαρχούν η Καθαριότητα και απορρίμματα (34%) και το Νερό και λειψυδρία (23%).
Προτεραιότητες Υποδομών: Στο ερώτημα για το ποιο πρόβλημα υποδομής πρέπει να επιλυθεί πιο άμεσα, οι πολίτες ιεραρχούν πρώτο το Οδικό δίκτυο με 40% και δεύτερες τις Υπηρεσίες και υποδομές Υγείας με 35%. Η διαχείριση υδάτινων πόρων (12%) και απορριμμάτων (11%) ακολουθούν.
Συνολικά, το οδικό δίκτυο και το σύστημα υγείας αποτελούν τις δύο πιο κρίσιμες προτεραιότητες για τους κατοίκους του νησιού.
Το νέο γράφημα αποτυπώνει τον βαθμό ικανοποίησης των πολιτών από την πρόοδο των μεγάλων έργων υποδομής στην Κρήτη (όπως ο ΒΟΑΚ και το Αεροδρόμιο Καστελλίου), με βάση μια κλίμακα από το 1 (Καθόλου) έως το 5 (Πολύ).
Τα βασικά στοιχεία της έρευνας δείχνουν τα εξής:
Χαμηλή ικανοποίηση (47%): Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες δηλώνουν δυσαρεστημένοι, με το 24% να απαντά «Καθόλου» (1) και το 23% «Λίγο» (2).
Ουδέτερη στάση (29%): Ένα σημαντικό ποσοστό επιλέγει τη μέση λύση «Ούτε πολύ / Ούτε καθόλου» (3).
Θετική στάση (21%): Μόλις ένας στους πέντε πολίτες εμφανίζεται ικανοποιημένος, με το 17% να απαντά «Αρκετά» (4) και το 4% «Πολύ» (5).
Δεν ξέρω / Δεν απαντώ (3%): Το ελάχιστο εναπομείναν ποσοστό αφορά τη συγκεκριμένη επιλογή (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Συνολικά, η κοινή γνώμη στην Κρήτη εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική και σε μεγάλο βαθμό ανικανοποίητη από τους ρυθμούς υλοποίησης των μεγάλων υποδομών του νησιού.
Το συγκεκριμένο οριζόντιο ραβδόγραμμα αποτυπώνει τις απόψεις των πολιτών σχετικά με τη μελλοντική αξιοποίηση του χώρου του σημερινού αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης» στο Ηράκλειο, μετά το προγραμματισμένο κλείσιμό του το 2027.
Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης αναδεικνύουν τις εξής προτιμήσεις:
Κυρίαρχη επιλογή (56%): Η πλειονότητα των ερωτηθέντων επιθυμεί τη δημιουργία Πάρκου, χώρων πρασίνου και αναψυχής.
Οικονομική ανάπτυξη (17%): Σχεδόν ένας στους έξι πολίτες προκρίνει την κατασκευή Επιχειρηματικού κέντρου ή Κέντρου καινοτομίας & τεχνολογίας.
Στέγαση (14%): Ένα μικρότερο ποσοστό υποστηρίζει την Οικιστική ανάπτυξη και τη δημιουργία Κατοικιών.
Λοιπές απαντήσεις (12% συνολικά): Το 4% των συμμετεχόντων επέλεξε κάποια Άλλη πρόταση, ενώ το 8% δήλωσε Δεν ξέρω / Δεν απαντώ (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Συνολικά, η κοινή γνώμη στρέφεται ξεκάθαρα προς την περιβαλλοντική αναβάθμιση και την απόδοση του χώρου στην τοπική κοινωνία ως πνεύμονα πρασίνου.
Το συγκεκριμένο γράφημα αποτυπώνει τις απόψεις των πολιτών σχετικά με τα προβλήματα του τουριστικού μοντέλου της Κρήτης και τις προοπτικές ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας συνοψίζονται στα εξής:
Σημαντικότερα Προβλήματα Τουρισμού:
Ο Υπερτουρισμός σε συγκεκριμένες περιοχές ηγείται με 34%.
Η Έλλειψη/Ανεπάρκεια υποδομών (νερό, αποχέτευση, οδικό δίκτυο) ακολουθεί με 33%.
Η Κρίση στέγασης λόγω της εξάπλωσης του Airbnb καταγράφει 32%.
Η Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού συγκεντρώνει 24%.
Η Χαμηλή σύνδεση του τουρισμού με τα αγροτικά προϊόντα βρίσκεται στο 18%.
Η Εποχικότητα (λειτουργία 6 – 7 μήνες) αποτελεί πρόβλημα για το 14%.
Προοπτικές Εναλλακτικού Τουρισμού:
Ο Αγροτουρισμός και η γαστρονομία κυριαρχούν με το εντυπωσιακό 68%.
Ο Αθλητικός τουρισμός (ορειβασία, ποδηλασία) ακολουθεί με 32%.
Ο Θρησκευτικός/Ιστορικός/Πολιτιστικός τουρισμός συγκεντρώνει 24%.
Ο Συνεδριακός και ιατρικός τουρισμός καταγράφει 19%.
Συνολικά, οι κάτοικοι εντοπίζουν έντονες πιέσεις από το τρέχον μοντέλο μαζικού τουρισμού (υπερτουρισμός, στέγαση, υποδομές) και προκρίνουν τον αγροτουρισμό και τη γαστρονομία ως την ιδανική διέξοδο για βιώσιμη ανάπτυξη εκτός των δημοφιλών προορισμών.
Το συγκεκριμένο οριζόντιο ραβδόγραμμα παρουσιάζει τις απόψεις των πολιτών σχετικά με τους τομείς που προσφέρουν τις μεγαλύτερες επενδυτικές και επιχειρηματικές ευκαιρίες στην Κρήτη αυτή τη στιγμή.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας διαμορφώνονται ως εξής:
Κορυφαίες επιλογές (27% έκαστη): Στην πρώτη θέση ισοβαθμούν η Μεταποίηση/Τυποποίηση τοπικών αγροτικών προϊόντων και η Ανάπτυξη νέων μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων & resorts.
Υποδομές ενέργειας (14%): Ακολουθεί η κατηγορία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ, φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες).
Νέες τεχνολογίες (11%): Η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών & καινοτομίας αποτελεί την επόμενη σημαντικότερη επιλογή.
Λοιποί τομείς: Χαμηλότερα ποσοστά συγκεντρώνουν η Ανάπτυξη μονάδων βραχυχρόνιας μίσθωσης / Airbnb (8%) και η Ανάπτυξη μονάδων εστίασης/γαστρονομίας (7%).
Διάφορα: Το 1% των ερωτηθέντων επέλεξε κάποιο Άλλο πεδίο, ενώ το 4% δήλωσε Δεν ξέρω / Δεν απαντώ (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Συνολικά, η κοινή γνώμη αναδεικνύει ως βασικούς πυλώνες ανάπτυξης τον πρωτογενή τομέα μέσω της μεταποίησης και τον τουρισμό υψηλού επιπέδου, επιβεβαιώνοντας τη στροφή προς την αξιοποίηση των παραδοσιακών πλεονεκτημάτων του νησιού.
Το συγκεκριμένο γράφημα αποτυπώνει τον βαθμό ανησυχίας των πολιτών στην Κρήτη για την πιθανότητα κάποιου στρατιωτικού ή τρομοκρατικού πλήγματος στο νησί, σε σχέση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, χρησιμοποιώντας μια κλίμακα από το 1 (Καθόλου) έως το 5 (Πολύ).
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας διαμορφώνονται ως εξής:
Υψηλός βαθμός ανησυχίας (43%): Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες εκφράζουν έντονο προβληματισμό, με το 25% να απαντά «Αρκετά» (4) και το 18% «Πολύ» (5).
Χαμηλός βαθμός ανησυχίας (41%): Ένα αντίστοιχα μεγάλο ποσοστό εμφανίζεται πιο καθησυχασμένο, με το 22% να δηλώνει «Καθόλου» (1) και το 19% «Λίγο» (2).
Ουδέτερη στάση (16%): Το υπόλοιπο τμήμα των συμμετεχόντων επέλεξε τη μέση λύση «Ούτε καθόλου / Ούτε πολύ» (3).
Συνολικά, η κοινή γνώμη στην Κρήτη εμφανίζεται σχεδόν μοιρασμένη ανάμεσα σε εκείνους που ανησυχούν για τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων της Μέσης Ανατολής στο νησί και σε εκείνους που διατηρούν μια πιο ψύχραιμη στάση.
Το συγκεκριμένο γράφημα παρουσιάζει τις απόψεις των πολιτών σχετικά με την παραβατικότητα, την εγκληματικότητα και το ζήτημα της οπλοκατοχής στην Κρήτη.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας συνοψίζονται στα εξής:
Αντίληψη για την Παραβατικότητα (άνω μέρος):
Το 57% των ερωτηθέντων θεωρεί «Σωστή / Μάλλον σωστή» την αναφορά που γίνεται στον δημόσιο διάλογο για αυξημένη παραβατικότητα και εγκληματικότητα στο νησί.
Το 42% την κρίνει ως «Λανθασμένη / Μάλλον λανθασμένη».
Το 1% δήλωσε «Δεν ξέρω / Δεν απαντώ» (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Στάση απέναντι στην Οπλοκατοχή (κάτω μέρος):
82% συμφωνεί ή μάλλον συμφωνεί ότι η οπλοκατοχή στην Κρήτη είναι σημαντικό πρόβλημα, ενώ το 17% διαφωνεί.
81% συμφωνεί ότι το κράτος πρέπει να πατάξει την οπλοκατοχή στο νησί, με το 17% να εκφράζει αντίθετη γνώμη.
82% διαφωνεί με την άποψη ότι η οπλοκατοχή αποτελεί αυτονόητο δικαίωμα κάθε πολίτη, ενώ μόλις το 16% συμφωνεί.
Συνολικά, η πλειονότητα των συμμετεχόντων αναγνωρίζει την ύπαρξη προβλήματος εγκληματικότητας και εκφράζει μια ξεκάθαρη στάση κατά της οπλοκατοχής, ζητώντας την κρατική παρέμβαση για την πάταξή της.
Το συγκεκριμένο γράφημα αποτυπώνει τις απόψεις των πολιτών σχετικά με την ένταξη των μεταναστών στην κοινωνία της Κρήτης και τη συμβολή τους στην τοπική οικονομία (όπως στη γεωργία και τον τουρισμό).
Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης δείχνουν μια σχεδόν απόλυτα μοιρασμένη κοινή γνώμη:
Θετική αποτίμηση (48%): Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες αξιολογούν την ένταξη και τη συμβολή των μεταναστών ως «Θετικά / Μάλλον θετικά».
Αρνητική αποτίμηση (47%): Ένα εξίσου μεγάλο ποσοστό των συμμετεχόντων τις κρίνει ως «Αρνητικά / Μάλλον αρνητικά».
Ουδέτερη στάση (5%): Το υπόλοιπο μικρό ποσοστό επέλεξε το «Δεν ξέρω / Δεν απαντώ» (Δ.Ξ./Δ.Α.).
Συνολικά, το εύρημα αναδεικνύει την ύπαρξη δύο ισχυρών, αντίρροπων τάσεων στην κρητική κοινωνία γύρω από τον κοινωνικό και οικονομικό ρόλο του μεταναστευτικού πληθυσμού στο νησί.
