«Το καλοκαίρι του 2026 ήταν πιθανότατα το χειρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ ως προς τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης».
Οι παρατεταμένοι καύσωνες στην Ευρώπη έκαναν το φετινό καλοκαίρι το πιο φονικό που έχει καταγραφεί ως σήμερα με περισσότερους από 50.000 θανάτους, εκτιμά νέα μελέτη, σύμφωνα με την οποία τα δύο τρίτα των θανάτων μπορούν να αποδοθούν στην κλιματική αλλαγή.
Οι ερευνητές βασίστηκαν σε μαθηματικά μοντέλα για να υπολογίσουν τους θανάτους σε 854 ευρωπαϊκές πόλεις από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο, χωρίς να συνυπολογίσουν τον πρόωρο καύσωνα του Μαΐου στη Δυτική Ευρώπη.
Η ανάλυση, η οποία έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο περιοδικό Nature Health, καταλήγει στην εκτίμηση των 50.391 θανάτων, από τους οποίους οι 32.619 θα είχαν αποφευχθεί χωρίς τη χρήση ορυκτών καυσίμων που αλλάζει το κλίμα.
Ο απολογισμός είναι 71% υψηλότερος σε σχέση με το αμέσως επόμενο πιο φονικό καλοκαίρι, το 2022, όταν εκτιμάται ότι πέθαναν σχεδόν 30.000 Ευρωπαίοι, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, η οποία δημοσίευσε πριν λίγες ημέρες διαφορετική μελέτη στο Nature Health που εκτιμούσε τους ετήσιους θανάτους στις συγκεκριμένες πόλεις από το 2000 έως το 2025.
«Μπορούμε να πούμε με αρκετή βεβαιότητα πως το καλοκαίρι του 2026 ήταν πιθανότατα το χειρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ ως προς τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης, Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου.
Κόσμος στριμώχνεται στη σκιά στα Ισπανικά Σκαλιά της Ρώμης εν μέσω καύσωνα στις 3 Αυγούστου 2026 (Reuters)
«Απέχουμε πολύ από τον στόχο να περιορίσουμε τις χειρότερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και οι κυβερνήσεις πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι, χωρίς ταχύτερη και συντονισμένη δράση, η κατάσταση διαρκώς θα επιδεινώνεται», είπε.
Πιθανότατα, πάντως, τα νούμερα της μελέτης είναι μικρότερα από τα πραγματικά, δεδομένου ότι η ανάλυση κάλυψε μόνο πόλεις που αντιστοιχούν μόνο στο 40% του πληθυσμού των χωρών που εξετάστηκαν.
Σύμφωνα με προηγούμενη μελέτη στο Nature Medicine, το καλοκαίρι του 2022, το θερμότερο που έχει ζήσει η Ευρώπη, οι θάνατοι ξεπέρασαν τους 60.000 σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Το φετινό καλοκαίρι ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί στη Δυτική Ευρώπη, με θερμοκρασίες γύρω στους 2,9 βαθμούς πάνω από τα μέσα επίπεδα της περιόδου 1991-2020. Κάποιες μέρες η απόκλιση ήταν πολύ μεγαλύτερη, έως και πάνω από 12 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Στην Ισπανία και τη Γαλλία, οι καύσωνες συνοδεύτηκαν από σαρωτικές πυρκαγιές (Reuters)
Πώς υπολογίστηκαν τα νούμερα
Σε πρώτη φάση, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε υπολογιστικά μοντέλα του παγκόσμιου κλίματος για να συγκρίνει τις πραγματικές θερμοκρασίες 854 πόλεις με τις θερμοκρασίες που θα αναμένονταν σε έναν κόσμο χωρίς την κλιματική αλλαγή.
Στη συνέχεια, αξιοποίησαν αναγνωρισμένες μεθόδους που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ υψηλών θερμοκρασιών και ημερήσιας θνησιμότητας, προκειμένου να εκτιμήσουν τον πιθανό αριθμό των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη από τις αρχές Ιουνίου έως τα τέλη Αυγούστου.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, η συγκεκριμένη μέθοδος έχει αποδειχθεί ότι παράγει εκτιμήσεις που σε γενικές γραμμές συμφωνούν με τους αριθμούς θανάτων που δημοσιεύουν αργότερα οι εθνικές υγειονομικές αρχές.
Για παράδειγμα, η ομάδα υπολόγισε οι καύσωνες του Μαΐου και του Ιουνίου προκάλεσαν 2.700 επιπλέον θανάτους στη Βρετανία, αριθμός πολύ κοντά στους 2.800 θανάτους που κατέγραψε η βρετανική υπηρεσία στατιστικών υγείας, δήλωσε στο Associated Press o Γαρυφάλλος Κωνσταντινούδης, βιοστατιστικός στο Imperial College του Λονδίνου.
Κόσμος δροσίζεται σε λίμνη με συντριβάνια στο Παρίσι στις 24 Ιουνίου 2026 (Reuters)
Όπως ήταν αναμενόμενο, η ανάλυση έδειξε ότι η μεγαλύτερη θνησιμότητα αφορά τα άτομα 85 ετών και άνω, αν και η ζέστη συνδέεται και με τους θανάτους 800 ανθρώπων από 20 έως 44 ετών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής στους θανάτους από ζέστη γίνεται όλο και εντονότερος. Στις αρχές του αιώνα, τα αέρια του θερμοκηπίου ευθύνονταν για το 40% των θανάτων ενώ τώρα ευθύνονται για σχεδόν τα δύο τρίτα.
Η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Γερμανία κατέγραψαν τους περισσότερους θανάτους, σύμφωνα με τη μελέτη. Από όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η Ρώμη είχε τον υψηλότερο αριθμό θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη κατά την περίοδο 2000-2025, σύμφωνα με την προηγούμενη μελέτη της ομάδας αυτό τον μήνα.
«Η θέρμανση που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, αυξάνει τις θερμοκρασίες παντού, έστω και κατά ένα νούμερο που μπορεί να ακούγεται σχετικά μικρό», σχολίασε η Μπαρνς, η επικεφαλής της μελέτης.
«Για πολλούς ανθρώπους, όμως, αυτή η επιπλέον αύξηση της θερμοκρασίας κατά δυόμισι βαθμούς Κελσίου είναι αυτό που μετατρέπει τη ζέστη από δυσάρεστη σε επικίνδυνη, ακόμη και δυνητικά θανατηφόρα».
