Από το 1979 έως το 2000, ο «Καπετάνιος» – εκτός από τίτλους – εκσυγχρόνισε τον Παναθηναϊκό και του χάρισε χρυσές ευρωπαϊκές νύχτες.
Θάλασσα, πλοία, ευθύνη και ρίσκο. Και Παναθηναϊκός. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης, που έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή (16/10) σε ηλικία 90 ετών, υπήρξε ο πιο γνωστός «Καπετάνιος» στον ελληνικό αθλητισμό και ένας άνθρωπος που κατάφερε να εναρμονίσει τα στοιχεία της προσωπικότητάς του με τα ταραχώδη νερά της θάλασσας. Έτσι διοίκησε και την ομάδα που τόσο αγάπησε: με ευθύνη, αλλά και με ρίσκο, έχοντας πάντα το βλέμμα του προς μια νέα κατεύθυνση.
Και η κατεύθυνση αυτή ήταν – αν σκεφτούμε τα χρόνια που βρέθηκε στο τιμόνι του Παναθηναϊκού – σχεδόν άγνωστη για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς κύριος στόχος του ήταν να βάλει τους «πράσινους» σε νέα τροχιά: πιο επαγγελματική, πιο φιλόδοξη, πιο ευρωπαϊκή.
· Γιώργος Βαρδινογιάννης: Η αποστολή στη Ροδεσία που τον έκανε «Καπετάνιο»
Η σχέση του «Καπετάνιου» με τον Παναθηναϊκό ξεκίνησε το 1979, όταν η οικογένεια Βαρδινογιάννη απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο της ΠΑΕ και ο ίδιος ανέλαβε την προεδρία. Ήταν η στιγμή που το ελληνικό ποδόσφαιρο μπήκε στην επαγγελματική του εποχή και ο Παναθηναϊκός αναζητούσε έναν ηγέτη. Και τον βρήκε. Μάλιστα, ο ίδιος δεν περιορίστηκε στον ρόλο του διοικητικού επικεφαλής. Ο Βαρδινογιάννης αποφάσιζε για μεταγραφές, επέλεγε προπονητές, παρακολουθούσε από κοντά την καθημερινότητα της ομάδας και έδινε την αίσθηση ότι ήταν πάντα εκεί.
Έμεινε στην κορυφή της παναθηναϊκής διοικητικής πυραμίδας έως το 2000, σχεδόν για 21 χρόνια. Στο διάστημα αυτό ο Παναθηναϊκός κατέκτησε έξι πρωταθλήματα, εννέα Κύπελλα Ελλάδας και τέσσερα νταμπλ, ενώ πρόσθεσε και τρία Σούπερ Καπ στη συλλογή του.
Όμως ο αριθμός των τίτλων δεν αποδίδει πλήρως το μέγεθος και το αποτύπωμα της εποχής του. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης σχεδόν επέβαλε στον Παναθηναϊκό να μην αρκείται αγωνιστικά στην ελληνική επικράτεια, αλλά να διεκδικεί θέση ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης.
Οι ευρωπαϊκές νύχτες
Η πρώτη μεγάλη απόδειξη ήρθε την περίοδο 1984-85. Με τον Γιάτσεκ Γκμοχ στον πάγκο, ο Παναθηναϊκός έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, σε μια πορεία που έμεινε χαραγμένη στη συλλογική μνήμη της «πράσινης» εξέδρας. Αυτή ήταν και η επιβεβαίωση ότι ο Παναθηναϊκός μπορούσε να κοιτάξει στα μάτια τους μεγάλους της Ευρώπης, διαθέτοντας οργάνωση, πειθαρχία και αγωνιστική ταυτότητα.
Έντεκα χρόνια αργότερα, το 1996, η ιστορία επαναλήφθηκε σε ακόμη μεγαλύτερη σκηνή. Με προπονητή τον Χουάν Ραμόν Ρότσα, οι «πράσινοι» έφτασαν ξανά στους «4» της διοργάνωσης . Στη διαδρομή εκείνη νίκησαν 1-0 τον Άγιαξ στο Άμστερνταμ, με σκόρερ τον Κριστόφ Βαζέχα, πριν αποκλειστούν στη ρεβάνς της Αθήνας. Το 1988 είχε προηγηθεί και μια εξαιρετική πορεία μέχρι τα προημιτελικά του Κυπέλλου UEFA. Για μια ολόκληρη γενιά φιλάθλων, εκείνες οι νύχτες διαμόρφωσαν τον ευρωπαϊκό μύθο του Παναθηναϊκού.
Η Παιανία
Αν και οι ευρωπαϊκές πορείες αποτελούν τον πυρήνα των επιτευγμάτων του Γιώργου Βαρδινογιάννη, η Παιανία υπήρξε αναμφίβολα το πιο διαχρονικό του έργο. Η ιδέα γεννήθηκε από τη συνεργασία του Βαρδινογιάννη με τον Σερ Άλφρεντ Ράμσεϊ, τον προπονητή που οδήγησε την Αγγλία στην κατάκτηση του Μουντιάλ το 1966, τον οποίο ο «Καπετάνιος» είχε φέρει στον σύλλογο ως τεχνικό σύμβουλο. Το 1980 ξεκίνησε η υλοποίηση του σχεδίου και τον Δεκέμβριο του 1981 εγκαινιάστηκαν οι εγκαταστάσεις.
Η Παιανία, πέρα από ένα σύγχρονο προπονητικό κέντρο, αποτελούσε για την εποχή εκείνη μια αληθινή δήλωση προθέσεων. Στη δεκαετία του ’80 το ελληνικό ποδόσφαιρο λειτουργούσε συχνά ερασιτεχνικά. Ο Βαρδινογιάννης, όμως, δημιούργησε ένα αθλητικό κέντρο ευρωπαϊκών προδιαγραφών με γήπεδα, γυμναστήριο, ιατρεία, ξενοδοχείο, εστιατόριο και υποδομές για τις Ακαδημίες. Εκεί προετοιμάστηκαν ομάδες που κατέκτησαν τίτλους, εκεί χτίστηκαν οι ευρωπαϊκές πορείες και εκεί αναδείχθηκαν παίκτες που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία του συλλόγου.
Οι άνθρωποι του πάγκου
Στα 21 χρόνια της προεδρίας του πέρασαν πολλοί προπονητές από τον πάγκο του Παναθηναϊκού. Ο αριθμός ήταν μεγάλος επειδή και ο ίδιος ο Βαρδινογιάννης ήταν πάντα παρών, απαιτητικός, συχνά παρορμητικός και βαθιά εμπλεκόμενος στα αγωνιστικά —κάτι που δεν διευκόλυνε πάντα το έργο των τεχνικών.
Ο Γιάτσεκ Γκμοχ υπήρξε ίσως η πιο εμβληματική του επιλογή στη δεκαετία του ’80. Μαζί του ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το πρωτάθλημα του 1984 και έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1985. Ο Χουάν Ραμόν Ρότσα, από σύμβολο ως ποδοσφαιριστής, εξελίχθηκε στον προπονητή της ιστορικής πορείας του 1996. Σημαντική ήταν και η συνεργασία με τον Ίβιτσα Όσιμ, ενώ τελευταίος προπονητής της θητείας του ήταν ο Γιάννης Κυράστας.
Μια σχέση με ένταση
Η σχέση του με την εξέδρα δεν υπήρξε εύκολη και σίγουρα όχι μονότονη. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης αγαπήθηκε για τις επενδύσεις, τις μεταγραφές και τις μεγάλες ευρωπαϊκές νύχτες, αλλά επικρίθηκε έντονα στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν οι εντάσεις με τμήμα των οργανωμένων οπαδών κορυφώθηκαν. Το 2000 αποχώρησε από την προεδρία, παραδίδοντας τη σκυτάλη στον ανιψιό του, Γιάννη Βαρδινογιάννη.
Η παρακαταθήκη του – το «αποτύπωμά» του, όπως συνηθίζουμε να λέμε – δεν χάθηκε όταν έκλεισε την πόρτα πίσω του. Άλλωστε, ήταν γνωστό πως δεν έπαψε ποτέ να παρακολουθεί και να νοιάζεται για την αγαπημένη του ομάδα.
Η Παιανία παραμένει εκεί ως το έργο που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ο Παναθηναϊκός προσέγγισε την προετοιμασία και την ανάπτυξη των Ελλήνων ποδοσφαιριστών. Οι ευρωπαϊκές νύχτες του 1985 και του 1996 παραμένουν σημεία αναφοράς. Και η φιγούρα του «Καπετάνιου» θα μένει για πάντα συνδεδεμένη με την εποχή που ο Παναθηναϊκός γνώρισε τις μεγαλύτερες αγωνιστικές του δόξες.








