Οι επιστήμονες καταγράφουν μια τεράστια ζώνη καταβύθισης να διαλύεται κομμάτι-κομμάτι κάτω από τον Ειρηνικό.
Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η διεθνής επιστημονική κοινότητα μετά την αποκάλυψη ότι η ζώνη υποβύθισης Κασκάντια στον βορειοδυτικό Ειρηνικό Ωκεανό διαλύεται, «σκίζοντας» τον φλοιό της Γης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Science Advances από γεωλόγους του Πανεπιστημίου της Λουιζιάνα (LSU), αποτυπώνει για πρώτη φορά με πρωτοφανή λεπτομέρεια τον «θάνατο» ενός τεκτονικού συστήματος.
Η ανακάλυψη αυτή ανατρέπει όσα γνωρίζαμε για τη γεωλογική εξέλιξη του πλανήτη.
Το χρονικό της γεωλογικής «αποσύνθεσης»
Οι επιστήμονες, χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές σεισμικής απεικόνισης και ηχητικά κύματα που λειτούργησαν ως «υπέρηχος» του θαλάσσιου πυθμένα, εντόπισαν εκτεταμένα ρήγματα και κατάγματα ανοιχτά της νήσου Βανκούβερ. Εκεί, η ωκεάνια πλάκα Χουάν ντε Φούκα βυθίζεται κάτω από τη Βορειοαμερικανική πλάκα.
Το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι ένα γιγαντιαίο σχίσιμο μήκους 75 χιλιομέτρων, όπου ένα μεγάλο τμήμα της πλάκας έχει υποστεί κατακόρυφη καθίζηση περίπου πέντε χιλιομέτρων.
«Για πρώτη φορά έχουμε μια καθαρή εικόνα μιας ζώνης υποβύθισης που πεθαίνει», επισημαίνει ο επικεφαλής της μελέτης, Μπράντον Σακ. «Αντί να σταματήσει η κίνηση απότομα, η πλάκα κομματιάζεται κομμάτι-κομμάτι, δημιουργώντας μικροπλάκες».
Το φαινόμενο του «τρένου» και οι παγκόσμιες επιπτώσεις
Η έναρξη μιας ζώνης υποβύθισης μοιάζει με την προσπάθεια να σπρώξεις ένα τρένο σε ανηφόρα. Μόλις όμως ξεκινήσει, αποκτά ορμή που μοιάζει αδύνατο να ανακοπεί. Ο τερματισμός της απαιτεί μια δραματική «σύγκρουση».
Στην περίπτωση της Κασκάντια, παρακολουθούμε έναν αργό «εκτροχιασμό», όπου τα βαγόνια αποκολλώνται το ένα μετά το άλλο.
Αυτή η τεκτονική αποσύνθεση ανοίγει τις λεγόμενες «παγίδες λειψάνων» στο εσωτερικό της Γης.
Μέσα από αυτά τα κενά, διάπυρο υλικό από τον μανδύα του πλανήτη ανεβαίνει προς την επιφάνεια, γεγονός που εξηγεί αλλόκοτες ηφαιστειακές δραστηριότητες και γεωλογικά μυστήρια αιώνων.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον;
Η σιωπή που παρατηρείται σε ορισμένα τμήματα του ρήγματος μαρτυρεί πως ορισμένα κομμάτια έχουν ήδη αποκολληθεί πλήρως, σταματώντας να παράγουν μικροσεισμούς λόγω έλλειψης τριβής. Αν και το φαινόμενο εξελίσσεται σε βάθος εκατομμυρίων ετών και δεν αλλάζει άμεσα τον κίνδυνο για την ανθρωπότητα, η Κασκάντια παραμένει μια ωκεάνια «βόμβα».
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η περιοχή διατηρεί ακέραιη την ικανότητά της να προκαλέσει μεγα-σεισμούς και καταστροφικά τσουνάμι.
Τα νέα δεδομένα ενσωματώνονται ήδη στα προγνωστικά μοντέλα, καθώς το μεγάλο ερώτημα παραμένει: πώς αυτά τα εσωτερικά σκισίματα θα επηρεάσουν την κατεύθυνση και την ένταση μιας μελλοντικής μεγάλης δόνησης;
