Αρκεί να βρίσκεται κάποιος στο τιμόνι μιας βάρκας για να θεωρηθεί αυτομάτως διακινητής; Η συγκινητική κίνηση του νεαρού Σουδανού που φίλησε το χέρι του δικηγόρου του μετά την αθώωσή του.
Είναι η παρουσία στο τιμόνι μιας βάρκας αρκετή για να χαρακτηριστεί κάποιος διακινητής μεταναστών και προσφύγων, αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο να περάσει πολλά χρόνια της ζωής του στη φυλακή; Και μπορεί να επιβληθεί πολυετής ποινή κάθειρξης όταν η κατηγορία στηρίζεται σε δύο ή τρεις καταθέσεις που τον “δείχνουν” ως χειριστή της λέμβου;
“Δεν αρκεί”, αποφάνθηκε ο εισαγγελέας της έδρας του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης, όπου εκδικάστηκαν την Τετάρτη τρεις διαφορετικές υποθέσεις διακίνησης μεταναστών. Ιδίως όταν πρόκειται για ανθρώπους που φέρονται να ανέλαβαν την οδήγηση των σκαφών, υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης, ενώ οι ίδιοι επιχειρούσαν να διαφύγουν από τον πόλεμο και την ανασφάλεια.
Και στις τρεις περιπτώσεις, οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν από την κατηγορία της διακίνησης, καθώς το δικαστήριο υιοθέτησε το σκεπτικό της εισαγγελικής πρότασης. Σύμφωνα με αυτό, οι ίδιοι άνθρωποι είχαν πληρώσει για να επιβιβαστούν σε μία από τις βάρκες, αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον, ωστόσο, υπό συνθήκες ανωτέρας βίας, βρέθηκαν στο τιμόνι. Έτσι, από επιβαίνοντες που επιχειρούσαν να ξεφύγουν από τις συνθήκες που τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν τις χώρες τους, βρέθηκαν κατηγορούμενοι για διακίνηση και προφυλακισμένοι, περιμένοντας να δικαστούν.
Ο εισαγγελικός λειτουργός, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Cretalive.gr ο κ. Νίκος Σωμαράκης, ο οποίος υπερασπίστηκε έναν από τους αθωωθέντες Σουδανούς, έθεσε, επίσης, ζήτημα επάρκειας της προανακριτικής διαδικασίας. Όπως επισήμανε ο συνήγορος υπεράσπισης, ο εισαγγελέας τόνισε ότι δύο ή τρεις καταθέσεις δεν αρκούν για να στηρίξουν την καταδίκη ενός ανθρώπου, όταν στη λέμβο επιβαίνουν δεκάδες ακόμη μετανάστες. Η σοβαρότητα της κατηγορίας, σύμφωνα με την εισαγγελική τοποθέτηση, επιβάλλει πληρέστερη διερεύνηση της υπόθεσης και τη λήψη καταθέσεων από περισσότερους επιβαίνοντες, προκειμένου να αποσαφηνιστούν ο πραγματικός ρόλος του κατηγορουμένου και οι συνθήκες υπό τις οποίες βρέθηκε στο τιμόνι.
Οι προβληματισμοί αυτοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη η ασφυκτική πίεση που δέχεται η Κρήτη από τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές. Οι συνεχείς αφίξεις δοκιμάζουν καθημερινά τις αντοχές των λιμενικών και των υπόλοιπων εμπλεκόμενων υπηρεσιών, που καλούνται να διαχειριστούν μεγάλο αριθμό περιστατικών, μεταγωγές και ανακριτικές διαδικασίες μέσα σε ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για ταχεία διεκπεραίωση των υποθέσεων είναι αμείλικτη. Η πίεση που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες είναι δεδομένη, δεν μπορεί, ωστόσο, να υποκαθιστά την ανάγκη ενδελεχούς διερεύνησης, ιδίως όταν πρόκειται για κατηγορίες που μπορούν να οδηγήσουν ανθρώπους σε πολυετή φυλάκιση. Γιατί, όπως αναδεικνύουν και οι συγκεκριμένες υποθέσεις, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαχείριση των αφίξεων, αλλά και η διασφάλιση ότι ο πραγματικός ρόλος κάθε κατηγορουμένου εξετάζεται με την απαιτούμενη προσοχή.
Η υπόθεση του 19χρονου Jwukat
Η υπόθεση που χειρίστηκε ο κ. Σωμαράκης αφορά έναν νεαρό Σουδανό, ο οποίος έφτασε στα Πλατιά Περάματα, στον Δήμο Φαιστού, στη νότια Κρήτη, στις 3 Μαρτίου 2026. Ο νεαρός Jwukat κατηγορήθηκε για διακίνηση μεταναστών, καθώς, σύμφωνα με καταθέσεις που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, φέρεται να είχε αναλάβει την οδήγηση του σκάφους κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Σύμφωνα με την υπεράσπιση, ο νεαρός είχε βιώσει σοβαρές οικογενειακές απώλειες στο Σουδάν. Είχε χάσει τη μητέρα του και τουλάχιστον έναν αδελφό του. Όπως περιγράφει ο κ. Σωμαράκης, επιθυμία του ήταν να φτάσει στην Ιταλία και να σπουδάσει Ιατρική.
Νίκος Σωμαράκης
Για να αναχωρήσει από τη Λιβύη, είχε καταβάλει 14.000 δηνάρια. Επιβιβάστηκε σε φουσκωτό σκάφος μήκους περίπου εννέα μέτρων, στο οποίο επέβαιναν δεκάδες άνθρωποι.
Κατά την εκδοχή που παρουσίασε η υπεράσπιση, το σκάφος οδηγούσε αρχικά ένας Αιγύπτιος, ο οποίος φέρεται να εγκατέλειψε το φουσκωτό όταν αυτό βρισκόταν περίπου 150 χιλιόμετρα από την ακτή, μετεπιβιβαζόμενος σε άλλο σκάφος που ακολουθούσε.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με τον κ. Σωμαράκη, ο νεαρός Σουδανός πιέστηκε να αναλάβει την οδήγηση. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού δημιουργήθηκε επικίνδυνη κατάσταση στη θάλασσα, με κύματα που απείλησαν την ασφάλεια των επιβαινόντων, μέχρι το σκάφος να φτάσει τελικά στα Πλατιά Περάματα.
“Χάρηκα έναν εισαγγελέα με ψυχή και σθένος, που είδε την πραγματικότητα, με το θάρρος της γνώμης του”, ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Σωμαράκης, περιγράφοντας παράλληλα μια στιγμή που, όπως είπε, δύσκολα θα ξεχάσει. Μόλις ο νεαρός Σουδανός ενημερώθηκε για την αθωωτική απόφαση ως προς την κατηγορία της διακίνησης, έσπευσε να του φιλήσει το χέρι, σε μια αυθόρμητη έκφραση ευγνωμοσύνης. Ο νεαρός κρίθηκε ένοχος για την παράνομη είσοδο στη χώρα, του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης ενός έτους και πολύ σύντομα θα αποφυλακιστεί.
Cretalive
