Τέλος στις πληρωμές με μετρητά στις αντικαταβολές μέσω κούριερ βάζει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Η πληρωμή των αγορών περνάει οριστικά στην ψηφιακή εποχή. Στενεύει διαρκώς ο κλοιός γύρω από τα μετρητά. Οι εξαιρέσεις στον… κανόνα.
Το νομοσχέδιο που έρχεται στη Βουλή… έκοψε τα ρέστα στις μεταφορές, καθώς τα μετρητά στους κούριερ οδεύουν οριστικά προς το παρελθόν. Μια από τις πιο διαδεδομένες συνήθειες του Έλληνα αγοραστή, η εξόφληση των παραγγελιών χωρίς πλαστικό χρήμα κατά την παραλαβή στην πόρτα του, ετοιμάζεται να περάσει στην ψηφιακή εποχή.
Η ψηφιακή μετάβαση αφορά κυρίως τις εταιρείες κούριερ και τις ηλεκτρονςιές παραγγελίες αγαθών, οι οποίες πλέον θα εξοφλούνται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής
Το νέο πλαίσιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, φέρνει μια ριζική ανατροπή επιβάλλοντας εξόφληση των αντικαταβολών αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
Στο στόχαστρο του οικονομικού επιτελείου μπαίνει η χρήση των μετρητών στις παραδόσεις κατ’ οίκον. Η συγκεκριμένη παρέμβαση τροποποιεί το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, εισάγοντας έναν αυστηρό κανόνα που ισχύει από το πρώτο ευρώ.
Η αλλαγή δεν περιορίζεται μόνο στις παραδοσιακές εταιρείες κούριερ
Μέχρι σήμερα, η υποχρέωση για ηλεκτρονική πληρωμή αφορούσε συναλλαγές λιανικής αξίας πεντακοσίων ευρώ και άνω, επιτρέποντας στους καταναλωτές να πληρώνουν με μετρητά για μικρότερα ποσά. Με τη νέα ρύθμιση, η διαχωριστική γραμμή της αξίας της παραγγελίας εξαφανίζεται. Είτε πρόκειται για μια αγορά αξίας λίγων ευρώ είτε για μια παραγγελία εκατοντάδων ευρώ, εφόσον η επιλογή εξόφλησης είναι η αντικαταβολή, η συναλλαγή θα ολοκληρώνεται υποχρεωτικά μέσω χρεωστικών ή πιστωτικών καρτών, τραπεζικών μεταφορών, λογαριασμών πληρωμής ή ηλεκτρονικών πορτοφολιών.
Η αλλαγή αυτή δεν περιορίζεται μόνο στις παραδοσιακές εταιρείες κούριερ, αλλά επεκτείνεται και στις δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες παραδόσεων, με σημαντικές όμως διαφοροποιήσεις. Ειδικότερα, οι παραγγελίες προϊόντων ένδυσης, ηλεκτρονικών ειδών ή άλλων αγαθών μέσω εφαρμογών διανομής θα υπάγονται στο νέο καθεστώς ηλεκτρονικής εξόφλησης.
Οι εξαιρέσεις
Η διανομή έτοιμου φαγητού και εστίασης εξαιρείται από το μέτρο, διατηρώντας τη δυνατότητα των καταναλωτών να εξοφλούν με μετρητά κατά την παραλαβή.
Παρά τον οριζόντιο χαρακτήρα της ρύθμισης, η πολιτεία έχει προβλέψει και ειδικές εξαιρέσεις για κοινωνικές ομάδες και περιοχές με ιδιαιτερότητες. Μέσω επικείμενης υπουργικής απόφασης, θα καθοριστούν οι κατηγορίες πολιτών που θα μπορούν να συνεχίσουν να πληρώνουν με μετρητά. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ηλικιωμένα άτομα, άτομα με αναπηρία, κάτοικοι απομακρυσμένων νησιών ή μικρών οικισμών με περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικές υποδομές, καθώς και ειδικές κατηγορίες αγορών, όπως η παράδοση φαρμάκων.
Ποιοι κλάδοι επιμένουν στα μετρητά
Αν και ο κλοιός γύρω από τα μετρητά στενεύει διαρκώς με τις νέες ρυθμίσεις, η χρήση του φυσικού χρήματος δεν έχει απαγορευτεί πλήρως, αλλά έχει περιοριστεί σε συγκεκριμένα πλαίσια:
Καθημερινές μικροαγορές έως 500€: Μπορείτε ακόμα να πληρώνετε με μετρητά σε περιπτώσεις όπως τα ψώνια στο σουπερμάρκετ, τον φούρνο, το περίπτερο, ή το καφέ. (Σημείωση: Το όριο των 500€ ανά συναλλαγή παραμένει το ανώτατο επιτρεπτό όριο για αγορές λιανικής με μετρητά).
Delivery φαγητού και εστίαση: Η διανομή έτοιμου φαγητού (delivery) και οι πληρωμές σε εστιατόρια/ταβέρνες συνεχίζουν να επιτρέπουν τη χρήση μετρητών.
Ταξί: Μπορείτε να πληρώσετε με μετρητά, αν και όλα τα ταξί υποχρεούνται πλέον να διαθέτουν και να αποδέχονται POS (ή IRIS).
Φιλοδωρήματα: Παραμένει η πιο συνήθης και άμεση χρήση μετρητών στην καθημερινότητα.
Στην κορυφή της αποδοχής των μετρητών η εστίαση
Να σημειωθεί πως στην Ελλάδα, οι τομείς της εστίασης (εστιατόρια, καφέ) και του λιανικού εμπορίου παρουσιάζουν σχεδόν απόλυτη κάλυψη, αγγίζοντας το 100% στην αποδοχή μετρητών σε επιμέρους κατηγορίες σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη χρήση των μετρητών από τις επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ το 2026. Στο σύνολο, σύμφωνα με τα ευρήματα της ΕΚΤ, η Ελλάδα μοιράζεται την πρώτη θέση της Ευρωζώνης μαζί με την Ιταλία, καταγράφοντας το εντυπωσιακό 99% στην αποδοχή μετρητών από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε φυσικά σημεία πώλησης.
Στο μεταξύ, η λίστα των υπόχρεων σε POS έχει επεκταθεί σχεδόν σε ολόκληρο το εύρος του λιανεμπορίου και των υπηρεσιών (περιλαμβάνοντας πλέον ταξί, λαϊκές αγορές, περίπτερα, ψιλικατζίδικα, θέατρα, σινεμά κ.ά.). Για τη συντριπτική πλειονότητα των φυσικών καταστημάτων, των ελευθέρων επαγγελματιών και των παρόχων υπηρεσιών που απευθύνονται στο κοινό, η κατοχή POS (ή η αποδοχή IRIS) είναι πλέον αυστηρά υποχρεωτική.
