Ιδιαίτερα δύσκολη αποδείχθηκε η χρονιά του 2025 για την ελληνική επιχειρηματικότητα, καθώς οι οικονομικές πιέσεις αποτυπώθηκαν σε έντονη αύξηση των «λουκέτων» και των επίσημων πτωχεύσεων, παρά τις προσπάθειες σταθεροποίησης της αγοράς.
Δημογραφία επιχειρήσεων: εγγραφές και πτωχεύσεις
Οι απόλυτοι αριθμοί των πτωχεύσεων παραμένουν συγκριτικά περιορισμένοι, ωστόσο η μεταβολή τους είναι εντυπωσιακή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνική Στατιστική Αρχή, το 2025 καταγράφηκαν 557 πτωχεύσεις επιχειρήσεων σε όλους τους τομείς της οικονομίας, αριθμός αυξημένος κατά 83,2% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν σημειωθεί 304 πτωχεύσεις.
Η ανοδική αυτή πορεία καταγράφεται με συνέπεια τα τελευταία χρόνια, με σχεδόν διπλασιασμό των πτωχεύσεων από έτος σε έτος: 55 το 2021, 118 το 2022, 271 το 2023, 304 το 2024 και 557 το 2025.
Έντονη επιδείνωση στο τελευταίο τρίμηνο
Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η εικόνα στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, όπου οι πτωχεύσεις αυξήθηκαν κατά 103,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τις έντονες πιέσεις που αντιμετωπίζουν πολλές επιχειρήσεις, λόγω υψηλού δανεισμού, περιορισμένης ρευστότητας και δυσχερούς πρόσβασης σε χρηματοδότηση, με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) να βρίσκονται στο επίκεντρο του προβληματισμού για τη βιωσιμότητά τους.
Διττή εικόνα στην επιχειρηματική δραστηριότητα
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια πιο σύνθετη πραγματικότητα, καθώς συνεχίζεται η δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 140.229 ενάρξεις σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, καταγράφοντας αύξηση 5,8% σε σχέση με το 2024 (132.507 ενάρξεις).
Η μεγαλύτερη επιχειρηματική κινητικότητα εντοπίστηκε στους κλάδους «Μεταφορά και Αποθήκευση» και «Μεταποίηση», γεγονός που δείχνει ότι, παρά τις δυσκολίες, ορισμένοι τομείς διατηρούν δυναμική. Αντίθετα, υποχώρηση παρατηρήθηκε στις «Δραστηριότητες Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Εστίασης» (-7,1%) και στην «Παροχή Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού» (-4,0%).
Γεωγραφική κατανομή νέων επιχειρήσεων
Ανά μεγάλη γεωγραφική περιοχή, οι τομείς με τις περισσότερες εγγραφές νέων επιχειρήσεων ήταν:
-
Βόρεια Ελλάδα: «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία» (1.065 εγγραφές σε σύνολο 6.781)
-
Κεντρική Ελλάδα: «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία» (4.974 σε σύνολο 9.651)
-
Αττική: «Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες» (2.537 σε σύνολο 15.612)
-
Νησιά Αιγαίου – Κρήτη: «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία» (1.705 σε σύνολο 4.358)
Ως προς τη νομική μορφή, κυριάρχησαν οι ατομικές επιχειρήσεις στον κλάδο «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία» με 9.515 εγγραφές, ενώ ακολούθησαν οι προσωπικές επιχειρήσεις στο «Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο». Σημαντική παρουσία κατέγραψαν επίσης οι κεφαλαιουχικές και λοιπές νομικές μορφές στον τομέα της «Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας».
Στασιμότητα στο εμπόριο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στο λιανεμπόριο, όπου σχεδόν οι μισές εμπορικές επιχειρήσεις –κυρίως μικρές και πολύ μικρές– βρίσκονται σε κατάσταση στασιμότητας. Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, ο αποπληθωρισμένος κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) παρέμεινε αμετάβλητος το Δ’ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.
Σε ετήσια βάση, ο πραγματικός τζίρος κατέγραψε πτώση 0,4%, σηματοδοτώντας τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά συρρίκνωσης. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις υπέστησαν τη μεγαλύτερη μείωση (-3,4%), ενώ οι μικρές κατέγραψαν πτώση -1,7%. Αντίθετα, οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις σημείωσαν αυξήσεις 5,4% και 5,1% αντίστοιχα, αν και τα περιθώρια κέρδους τους παραμένουν πιεσμένα λόγω του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Παρά τις εκπτωτικές περιόδους και την εορταστική αγορά, το τελευταίο τρίμηνο του έτους επιβεβαίωσε τη στασιμότητα, καθώς ο Νοέμβριος κινήθηκε θετικά λόγω προσφορών, αλλά ο Δεκέμβριος δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών να έχει ήδη απορροφηθεί από πάγιες υποχρεώσεις.
Επιχειρήσεις: Εκτοξεύτηκαν τα «λουκέτα» – Μεγάλη αύξηση πτωχεύσεων σε ένα χρόνο
