Αν δυσκολεύεστε να ξυπνήσετε νωρίς και αισθάνεστε πιο παραγωγικοί τη νύχτα, δεν είστε οι μόνοι. Ωστόσο, νέα έρευνα υποδηλώνει ότι τα «νυχτοπούλια» ίσως αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο συναισθηματικών δυσκολιών και ροπής προς το άγχος και την κατάθλιψη.
Μια νέα μελέτη σε περισσότερους από 2.000 ενήλικες στην Ιταλία διαπίστωσε μια σύνδεση μεταξύ των προτύπων ύπνου και της ψυχικής υγείας. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στους «χρονοτύπους» – τη φυσική προτίμηση που έχουν οι άνθρωποι να είναι δραστήριοι είτε νωρίς το πρωί, είτε αργά το βράδυ.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες:
Πρωινοί τύποι
Βραδινοί τύποι
Άνθρωποι που δεν παρουσιάζουν σαφή προτίμηση
Από τους συμμετέχοντες, περίπου το 22,8% δήλωσε πιο δραστήριο τις βραδινές ώρες, το 22,2% τις πρωινές, ενώ η πλειοψηφία (55%) δήλωσε ότι δεν είχε ισχυρή προτίμηση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα που μένουν ξύπνια μέχρι αργά ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν αστάθεια στη διάθεση.
Ειδικότερα, τα «νυχτοπούλια» ήταν πιο πιθανό να βιώσουν:
Κατάθλιψη και άγχος
Ευερεθιστότητα
Διακυμάνσεις στη διάθεση
Δυσκολία στη διαχείριση των συναισθημάτων
Αυτά τα άτομα χαρακτηρίστηκαν, δηλαδή, από μεγαλύτερο βαθμό συναισθηματικής δυσλειτουργίας – της ικανότητας, δηλαδή, κάποιου να ελέγχει και να ανταποκρίνεται σε έντονα συναισθήματα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν, επίσης, ότι οι βραδινοί τύποι σημείωσαν υψηλότερες τιμές σε δείκτες που σχετίζονται με χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά της διπολικής διαταραχής.
Όχι μόνο ο ύπνος – Ποιοι άλλοι παράγοντες παίζουν ρόλο
Η μελέτη ανέδειξε ποιες άλλες συνήθειες επηρεάζουν την ψυχική υγεία. Το κάπνισμα παρουσίασε επίσης ισχυρότερη σύνδεση με τα χαρακτηριστικά της διπολικής διαταραχής, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να επιδεινώσει τις συναισθηματικές δυσκολίες. Στον αντίποδα, ο ποιοτικός ύπνος φάνηκε να συμβάλλει στη μείωση αυτών των κινδύνων.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι συνήθειες ύπνου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη παράλληλα με άλλους παράγοντες κατά την αξιολόγηση της ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με τον δρ. Andrea Fiorillo, η κατανόηση του φυσικού ρυθμού ύπνου ενός ατόμου θα μπορούσε να βοηθήσει τους επαγγελματίες να αξιολογούν καλύτερα τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη διάθεση και να παρέχουν πιο εξατομικευμένη υποστήριξη.
Πρωινοί vs βραδινοί τύποι
Η διαφορά μεταξύ πρωινών και βραδινών τύπων υπερβαίνει τα ωράρια ύπνου. Οι πρωινοί τύποι συχνά αισθάνονται πιο δραστήριοι το πρωί, μερικές φορές ξυπνούν χωρίς ξυπνητήρι και είναι πιο παραγωγικοί στην αρχή της ημέρας.
Οι βραδινοί τύποι, αντίθετα, τείνουν να αισθάνονται πιο ενεργητικοί αργά το βράδυ. Πολλοί προτιμούν να εργάζονται, να σκέφτονται δημιουργικά ή να ολοκληρώνουν εργασίες τη νύχτα, ακόμα κι όταν οι άλλοι χαλαρώνουν.
Μια σύνθετη εικόνα
Παρά τα ευρήματα, το να είναι κανείς «νυχτοπούλι» δεν είναι απαραίτητα αρνητικό.
Στην πραγματικότητα, άλλες έρευνες -όπως μια μελέτη του 2024 από το Imperial College London- υποδηλώνουν ότι οι βραδινοί τύποι μπορεί να διαθέτουν ισχυρότερες γνωστικές ικανότητες σε ορισμένους τομείς. Ιστορικές προσωπικότητες όπως ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Μπαράκ Ομπάμα αναφέρονται συχνά ως παραδείγματα επιτυχημένων βραδινών τύπων, μαζί με καλλιτέχνες, όπως ο Ρόμπι Γουίλιαμς.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Το βασικό συμπέρασμα δεν είναι ότι το να μένετε ξύπνιοι μέχρι αργά προκαλεί διπολική διαταραχή, αλλά ότι μπορεί να υπάρχει μια σύνδεση μεταξύ των προτύπων ύπνου και της συναισθηματικής ευεξίας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η διατήρηση ενός ποιοτικού ύπνου, η επίγνωση των συναισθηματικών αλλαγών και η αναζήτηση υποστήριξης όταν χρειάζεται είναι απαραίτητα βήματα φροντίδας της ψυχικής σας υγείας.
