Το διήμερο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων.
Την πρόθεση της Αθήνας να εντείνει τη διεκδίκηση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, τόσο απέναντι στο Βρετανικό Μουσείο όσο και στη βρετανική κυβέρνηση, εξέφρασε την Τρίτη (06.10.2026) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι «ήρθε η ώρα» να υπάρξει πρόοδος και συνδέοντας πλέον το ζήτημα και με τη συζήτηση για στενότερες σχέσεις μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρώπης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη συζήτησή του με τον συγγραφέα Ντάνιελ Μέντελσον στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», χαρακτήρισε τα Γλυπτά του Παρθενώνα «ξεκάθαρα κλεμμένα από τον Λόρδο Έλγιν», υπογραμμίζοντας ότι για την ελληνική πλευρά «δεν υπάρχει καμία αμφιβολία» ως προς το ζήτημα της ιδιοκτησίας τους.
Ο πρωθυπουργός επέμεινε στον όρο «ενοποίηση» αντί της «επιστροφής», εξηγώντας ότι τα Γλυπτά αποτελούν μία ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς πρόκειται για τμήματα ενός ενιαίου μνημείου που διαμελίστηκε.
«Προτιμώ να χρησιμοποιώ τον όρο “ενοποίηση” αντί για τον όρο “επιστροφή”, γιατί θα ήθελα να δω τα Γλυπτά του Παρθενώνα ως μια πολύ μοναδική περίπτωση. Ουσιαστικά είναι μέρος ενός μνημείου που διαμελίστηκε», ανέφερε.
«Ήταν ξεκάθαρα κλεμμένα από τον Λόρδο Έλγιν – δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Οπότε δεν νομίζω ότι κανείς μπορεί πραγματικά να αμφισβητήσει το ζήτημα της ιδιοκτησίας», πρόσθεσε.
«Θα αυξήσουμε την ένταση των διεκδικήσεών μας»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι οι έως τώρα συζητήσεις δεν έχουν οδηγήσει στην επιθυμητή πρόοδο, προαναγγέλλοντας πιο έντονη ελληνική κινητοποίηση τόσο προς το Βρετανικό Μουσείο όσο και προς την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου.
«Έχουμε κάνει συζητήσεις, αλλά δυστυχώς δεν έχουν προχωρήσει. Θέλω να είμαι πολύ ειλικρινής», είπε.
«Θα αυξήσουμε πολύ ξεκάθαρα την ένταση των διεκδικήσεών μας, όχι μόνο απέναντι στο Βρετανικό Μουσείο, αλλά και απέναντι στη βρετανική κυβέρνηση», τόνισε.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στο βρετανικό νομοθετικό πλαίσιο του 1963, το οποίο περιορίζει τη δυνατότητα του Βρετανικού Μουσείου να απομακρύνει οριστικά αντικείμενα από τη συλλογή του, σημειώνοντας ότι για να ξεπεραστεί το συγκεκριμένο εμπόδιο θα απαιτούνταν νομοθετική παρέμβαση.
Όπως εξήγησε, θα χρειαζόταν «μια εξαίρεση, μια αλλαγή στον νόμο», κάτι που, όπως είπε, μπορεί να γίνει μόνο από μία κυβέρνηση που διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
«Τώρα είναι η στιγμή»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η παρούσα συγκυρία προσφέρει την ευκαιρία για νέα ώθηση στις διαπραγματεύσεις.
«Νομίζω ότι ήρθε η ώρα», είπε, επικαλούμενος και τη στάση της βρετανικής κοινής γνώμης, η οποία, όπως ανέφερε, υποστηρίζει την επανένωση των Γλυπτών.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε παράλληλα την ελληνική πρόταση ως μία συμφωνία «win-win», με την Αθήνα να είναι διατεθειμένη να προσφέρει στο Βρετανικό Μουσείο μια ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη δυνατότητα διοργάνωσης προσωρινών εκθέσεων με ελληνικούς αρχαιολογικούς θησαυρούς που δεν έχουν εγκαταλείψει ποτέ τη χώρα.
Έφερε, μάλιστα, ως παράδειγμα το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τη διαδικασία ανακαίνισής του, η οποία, όπως είπε, δημιουργεί τη δυνατότητα αξιοποίησης αντικειμένων της συλλογής του στο πλαίσιο μιας πρωτοβουλίας «πολιτιστικής διπλωματίας».
«Θα υποστήριζα αυτό το επιχείρημα πολύ κατηγορηματικά στον Βρετανό Πρωθυπουργό όταν τον συναντώ», σημείωσε.
«Ο Παρθενώνας είναι παγκόσμιο σύμβολο»
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε παράλληλα να τοποθετήσει τη διεκδίκηση πέρα από το στενό ζήτημα της κυριότητας, παρουσιάζοντας τον Παρθενώνα ως μνημείο με οικουμενική πολιτιστική και πολιτική σημασία.
«Ο Παρθενώνας είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο όχι μόνο της ελληνικής κουλτούρας, αλλά –θα έλεγα– της ανθρωπότητας», ανέφερε, παραπέμποντας και στη χρήση του μνημείου στο έμβλημα της UNESCO.
Στάθηκε ιδιαίτερα στη σύνδεση του Παρθενώνα με την αθηναϊκή δημοκρατία και στη ζωφόρο, η οποία, όπως είπε, συγκροτεί μία ενιαία αφήγηση γύρω από τους Αθηναίους πολίτες και την Παναθηναϊκή πομπή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε αυτή τη διάσταση με τη σημερινή πολιτική συγκυρία, σημειώνοντας ότι «σε μια εποχή που η δημοκρατία αμφισβητείται από τα δεξιά και από τα αριστερά, αυτή η ιστορία έχει μια ιδιαίτερη παγκόσμια πολιτική αντήχηση».
«Και γι’ αυτό πιστεύω ότι η ενοποίηση των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης είναι τόσο επίκαιρο θέμα και πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια μοναδική περίπτωση», πρόσθεσε.
Ο πρωθυπουργός επέμεινε, μάλιστα, στη χρήση του όρου «ενοποίηση» και όχι «επιστροφή», θέλοντας να υπογραμμίσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής διεκδίκησης.
«Προτιμώ να χρησιμοποιώ τον όρο “ενοποίηση” αντί για τον όρο “επιστροφή”, γιατί θα ήθελα να δω τα Γλυπτά του Παρθενώνα ως μια πολύ μοναδική περίπτωση. Ουσιαστικά είναι μέρος ενός μνημείου που διαμελίστηκε», είπε.
Η πρόταση «win-win» προς το Βρετανικό Μουσείο
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε την ελληνική πρόταση ως μία λύση «win-win», προτάσσοντας τη δυνατότητα μιας ευρύτερης πολιτιστικής συνεργασίας με το Βρετανικό Μουσείο.
«Θα ήθελα να το παρουσιάσω αυτό ως μια πρόταση win-win. Θα μπορούσαμε να προσφέρουμε στο Βρετανικό Μουσείο μια μοναδική πολιτιστική συνεργασία. Θα μπορούσαμε να του προσφέρουμε πρόσβαση σε προσωρινές εκθέσεις ελληνικών θησαυρών που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός έδωσε, τέλος, και ευρωπαϊκή διάσταση στη συζήτηση για τα Γλυπτά, συνδέοντάς την με το ενδεχόμενο στενότερων σχέσεων μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρώπης μετά το Brexit.
Αναφερόμενος στις σχετικές τοποθετήσεις του Βρετανού πρωθυπουργού, σημείωσε: «Για όσους από εμάς στεναχωρήθηκαν όταν έφυγε το Ηνωμένο Βασίλειο από την ευρωπαϊκή οικογένεια, ενδιαφερθήκαμε ιδιαίτερα για τα σχόλια που έγιναν από τον Βρετανό Πρωθυπουργό ότι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί μια ισχυρότερη σχέση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρώπης».
«Ναι, τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα είναι επίσης μέρος αυτής της συζήτησης. Αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα για την Ελλάδα, είναι ζήτημα για την Ευρώπη», επεσήμανε.
Από την πλευρά του, ο Ντάνιελ Μέντελσον τάχθηκε υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Αθήνα, λέγοντας ότι «ξεκάθαρα ανήκουν εδώ» και αναφερόμενος στην ιστορική διάσταση των συζητήσεων για την κατοχή και επιστροφή πολιτιστικών αγαθών.
Η «Οδύσσεια» του Νόλαν και το νέο ενδιαφέρον για τον Όμηρο
Η συζήτηση επεκτάθηκε στην «Οδύσσεια» και στην κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους από τον Κρίστοφερ Νόλαν, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να στέκεται ιδιαίτερα στο ενδιαφέρον που προκάλεσε διεθνώς για τον Όμηρο και τις κλασικές σπουδές.
«Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου», είπε, σημειώνοντας ότι «δεν είναι εύκολο να συμπυκνώσεις σε τρεις ώρες ένα επικό ποίημα που έχει επιβιώσει για 3.000 χρόνια».
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την κινηματογραφία «απίστευτα εντυπωσιακή», εστιάζοντας ωστόσο κυρίως στην απήχηση που είχε η ταινία.
«Αυτό που βρίσκω συναρπαστικό είναι ότι η ίδια η Οδύσσεια, επειδή ήταν τεράστια εμπορική επιτυχία, ξύπνησε ξανά το ενδιαφέρον για τις κλασικές ελληνικές σπουδές», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, «το γεγονός ότι οι πωλήσεις της Οδύσσειας εκτοξεύτηκαν μετά την ταινία δεν μπορεί παρά να είναι καλό για την Ελλάδα».
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε, τέλος, τη διεθνή επιτυχία της ταινίας με την προσπάθεια προσέλκυσης μεγάλων κινηματογραφικών παραγωγών στην Ελλάδα, κάνοντας λόγο για έναν κλάδο που «ανθίζει» και δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας.
«Ευρωπαϊκό πρόβλημα η στέγαση» – Το «καρφί» για τον δήμαρχο Αθηναίων
Από τη συζήτηση δεν έλειψαν η καθημερινότητα στην Αθήνα, το στεγαστικό και η εικόνα της πρωτεύουσας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να χαρακτηρίζει την πόλη «συναρπαστική», αλλά ταυτόχρονα «αρκετά χαοτική», λόγω του τρόπου με τον οποίο αναπτύχθηκε τις δεκαετίες του 1950 και του 1960.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Αθήνα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα «ζωντανό μουσείο», κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων και στην προσπάθεια να γίνουν περισσότερο προσβάσιμοι τόσο στους επισκέπτες όσο και στους ίδιους τους Αθηναίους.
Στάθηκε, παράλληλα, στο άνοιγμα της πόλης προς τη θάλασσα, επισημαίνοντας ότι για χρόνια η Αθήνα, παρά το παραλιακό μέτωπο των περίπου 50 χιλιομέτρων από τον Πειραιά έως το Σούνιο, «έστρεφε τα νώτα της προς τα μέσα». Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο νέο πάρκο στο Φάληρο, αλλά και στην ανάγκη προστασίας και αξιοποίησης των υφιστάμενων πράσινων χώρων.
Μιλώντας, μάλιστα, για τη δημιουργία μικρότερων πάρκων στις πυκνοκατοικημένες γειτονιές της Αθήνας, άφησε αιχμές για τη δημοτική αρχή.
«Δυστυχώς, ο σημερινός δήμαρχος δεν έχει κάνει πολλά προς αυτή την κατεύθυνση», είπε, προσθέτοντας ότι «ακόμη και ένα μικρό πάρκο μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά για μια πυκνοκατοικημένη γειτονιά».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στο στεγαστικό, το οποίο χαρακτήρισε ευρωπαϊκό και όχι αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα.
Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα δεν αντιμετώπιζε στεγαστική κρίση κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ακριβώς επειδή η οικονομία βρισκόταν σε βαθιά ύφεση, ενώ σήμερα καλείται να διαχειριστεί τις παρενέργειες της οικονομικής ανάπτυξης.
«Έχουμε πρόβλημα προσφοράς και ζήτησης», σημείωσε, υπενθυμίζοντας την επιστροφή ενός μηνιαίου ενοικίου, έως 800 ευρώ, στους ενοικιαστές κύριας κατοικίας.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι «δεν μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα μόνο με αυτόν τον τρόπο», υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται αύξηση της προσφοράς κατοικιών και κίνητρα ώστε παλαιά διαμερίσματα να ανακαινιστούν και να επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, όπου δεν εκδίδονται νέες άδειες Airbnb, αλλά και στα φορολογικά κίνητρα για τη μετατροπή ακινήτων από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.
«Σημαίνει αυτό ότι λύσαμε το πρόβλημα; Σε καμία περίπτωση! Αλλά αυτό είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα», είπε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός έφερε ως παράδειγμα την Ισπανία, υποστηρίζοντας ότι εκεί η κατάσταση είναι «πολύ χειρότερη» από ό,τι στην Ελλάδα και εξαπολύοντας παράλληλα πυρά κατά της ισπανικής κυβέρνησης.
«Μια σοσιαλιστική κυβέρνηση απέτυχε πλήρως να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ισπανία παρουσιαζόταν από σοσιαλιστικά κόμματα ως πρότυπο διαχείρισης της στεγαστικής κρίσης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έβαλε στο τραπέζι και την ανάπτυξη ενός μοντέλου «build-to-rent», δηλαδή την κατασκευή ακινήτων αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση, συνδέοντάς το ακόμη και με πολεοδομικά κίνητρα.
«Αν τους δώσετε ένα μικρό κίνητρο -δώστε τους περισσότερα τετραγωνικά μέτρα για να χτίσουν, ίσως αυξάνοντας το ύψος κατά έναν ή δύο ορόφους-, αυτό θα μπορούσε να είναι λύση», ανέφερε.
Σημείωσε, πάντως, ότι αντίστοιχα κίνητρα έχουν απορριφθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, θέτοντας το ζήτημα της ισορροπίας ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανάγκη για περισσότερη στέγη, την οποία χαρακτήρισε «συνταγματική υποχρέωση του κράτους».
Οι «θάλαμοι ηχούς» των social media και η απάντηση στο κυκλοφοριακό
Ο πρωθυπουργός στάθηκε και στον τρόπο με τον οποίο τα social media έχουν μεταβάλει τη δημόσια συζήτηση, χαρακτηρίζοντας την ψηφιακή «αγορά» έναν «θάλαμο ηχούς», στον οποίο οι πολίτες έρχονται κυρίως σε επαφή με ανθρώπους που συμμερίζονται ήδη τις απόψεις τους.
Όπως είπε, οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων λειτουργούν ως «μηχανισμός ενίσχυσης των προϋπαρχουσών απόψεων ή προκαταλήψεων», κάτι που, κατά τον ίδιο, εξηγεί σε έναν βαθμό και την πολιτική πόλωση.
«Πιθανότατα χρειαζόμαστε περισσότερους φυσικούς χώρους για να συγκεντρώνονται οι άνθρωποι, για να συμβουλεύονται, να συζητούν και να λύνουν τοπικά προβλήματα», ανέφερε, τονίζοντας ότι αποτελεί υποχρέωση του κράτους και των δήμων να δημιουργούν τέτοιους χώρους.
Στο τραπέζι μπήκε και το κυκλοφοριακό της Αθήνας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιμένει στην ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών ως τη μακροπρόθεσμη απάντηση στη συμφόρηση.
«Πρέπει να προσφέρουμε ποιοτικές λύσεις, αν θέλουμε να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να αφήνουν το αυτοκίνητό τους και να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς», είπε.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανανέωση του στόλου των λεωφορείων, σημειώνοντας ότι τα περισσότερα είναι πλέον καινούργια και ηλεκτρικά, ενώ έθεσε ως επόμενο στόχο την αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων.
«Αν πρέπει απλώς να περιμένεις μισή ώρα για ένα λεωφορείο, αυτό δεν θα λειτουργήσει», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι έχουν εξεταστεί οι 20 δημοφιλέστερες διαδρομές προκειμένου να αυξηθεί η συχνότητά τους.
Για το Μετρό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι υπάρχουν καθυστερήσεις στην κατασκευή της νέας γραμμής, αποδίδοντάς τες στην πολυπλοκότητα του έργου.
«Μακροπρόθεσμα το μετρό και τα υπόγεια έργα είναι αυτά που θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της συμφόρησης, καθώς δεν υπάρχει κάποια προφανής λύση βραχυπρόθεσμα», σημείωσε.
Αναφέρθηκε επίσης στην αναβάθμιση της Γραμμής 1, λέγοντας ότι βρισκόταν «σε απαίσια κατάσταση», καθώς και στην παραλαβή νέων συρμών μέσα στον επόμενο χρόνο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στο ζήτημα της ασφάλειας στα μέσα μαζικής μεταφοράς, αναφερόμενος στη δημιουργία ειδικής αστυνομικής μονάδας, αλλά και στη λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών σε 24ωρη βάση τα Σάββατα.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η κυβερνητική πολιτική για την οδική ασφάλεια έχει οδηγήσει σε μείωση περίπου 30% των θανάτων από τροχαία σε σχέση με πριν από δύο χρόνια.
«Αντί να ανησυχεί ένα παιδί στις τρεις το πρωί μήπως έχει πιει και πάθει κακό στον δρόμο, προτιμώ χίλιες φορές να πάρει το μετρό για να επιστρέψει με ασφάλεια στο σπίτι του», επεσήμανε.
ΠΗΓΗ: http://newsit.gr
