Σχεδόν 2 εκατομμύρια ευρώ εκτιμάται ότι έχουν δαπανήσει συνολικά Δήμοι και Περιφέρεια Κρήτης τoυς τελευταίους 15 μήνες για τη διαχείριση των αυξημένων μεταναστευτικών ροών στο νησί, καλύπτοντας κυρίως έκτακτες ανάγκες φιλοξενίας και υποστήριξης μεταναστών που φτάνουν στις νότιες ακτές της Κρήτης και στη Γαύδο.
Το ποσό αυτό αφορά δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και μέχρι τα μέσα Μαρτίου 2026, ενώ, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, σημαντικό μέρος των εξόδων καλύφθηκε αρχικά από τα ταμεία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς οι Δήμοι καλούνται συχνά να ανταποκριθούν άμεσα σε έκτακτες ανάγκες.
Πάνω από 20.000 αφίξεις το 2025
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2025 έφτασαν στην Κρήτη και τη Γαύδο συνολικά 20.881 μετανάστες, ενώ κατά τους πρώτους δυόμισι μήνες του 2026 έχουν ήδη καταγραφεί 1.909 αφίξεις.
Οι άνθρωποι αυτοί, μετά τη διάσωσή τους στη θάλασσα, χρειάζονται άμεσα βασική υποστήριξη, όπως:
-
παροχή τροφής και νερού
-
προσωρινή φιλοξενία
-
μεταφορά προς δομές καταγραφής
Η ευθύνη της πρώτης διαχείρισης συχνά πέφτει στους Δήμους και στις τοπικές αρχές, οι οποίες καλούνται να κινητοποιήσουν προσωπικό και πόρους για την κάλυψη των άμεσων αναγκών.
Οι δαπάνες των Δήμων στην Κρήτη
Με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί:
-
Δήμος Χανίων: πάνω από 1,1 εκατ. ευρώ το 2025
-
Δήμος Αγίου Βασιλείου: περίπου 350.000 ευρώ
-
Περιφέρεια Κρήτης: περίπου 150.000 ευρώ
-
επιπλέον δαπάνες καταγράφονται και σε άλλους Δήμους, όπως Φαιστού και Σφακίων
Αν συνυπολογιστούν και μικρότερα ποσά που δαπανήθηκαν για μεταφορές, τρόφιμα και άλλες υπηρεσίες, το συνολικό κόστος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση προσεγγίζει τα 2 εκατομμύρια ευρώ.
Παρότι το Υπουργείο Μετανάστευσης καλύπτει μέρος των δαπανών μέσω επιστροφής χρημάτων, οι Δήμοι συχνά καλούνται να πληρώσουν εκ των προτέρων, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά προβλήματα ρευστότητας.
Δήμος Αγίου Βασιλείου: Μεγάλο βάρος στις νότιες ακτές
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αγίου Βασιλείου, Γιάννη Ταταράκη, περίπου το 50% των αφίξεων μεταναστών σημειώθηκε στις ακτές του Δήμου.
Ο Δήμος έχει λάβει μέχρι στιγμής 100.000 ευρώ επιστροφή από το Υπουργείο Μετανάστευσης, ενώ εκκρεμεί η αποπληρωμή τιμολογίων ύψους περίπου 280.000 ευρώ.
Για τη σίτιση των μεταναστών ο Δήμος προχώρησε σε ανάθεση υπηρεσιών catering, μέσω διαγωνισμού, με κόστος περίπου 15 ευρώ ανά άτομο ημερησίως, το οποίο περιλαμβάνει:
-
πρωινό
-
μεσημεριανό
-
βραδινό
Οι δαπάνες αυτές καλύπτονται συχνά με διαταγές πληρωμών από το δημοτικό ταμείο, έως ότου καταβληθούν οι αντίστοιχες κρατικές αποζημιώσεις.
Η περίπτωση της Γαύδου
Στη Γαύδο, όπου καταγράφεται μεγάλος αριθμός αφίξεων, η δήμαρχος Λίλιαν Στεφανάκη επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι τόσο η χρηματοδότηση, όσο η έλλειψη προσωπικού.
Όπως σημειώνει, στο νησί υπηρετούν:
-
ένας αστυνομικός
-
δύο λιμενικοί
ενώ κατά καιρούς έχουν φτάσει ακόμη και 500 άτομα μέσα σε δύο ημέρες.
Ο Δήμος καλύπτει κυρίως βασικές ανάγκες, όπως ξηρά τροφή, ενώ για κάθε δαπάνη υποβάλλονται αιτήματα στο Ταμείο Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης, τα οποία εγκρίνονται αλλά καταβάλλονται σταδιακά.
Δήμος Χανίων: Πάνω από 1,1 εκατ. ευρώ το 2025
Ιδιαίτερα υψηλό είναι το κόστος για τον Δήμο Χανίων, ο οποίος συγκεντρώνει περίπου το 65% των αφίξεων μεταναστών στο νησί.
Όπως ανέφερε η αντιδήμαρχος Ελένη Ζερβουδάκη, οι δαπάνες του Δήμου για το 2025 ξεπέρασαν τα 1,1 εκατομμύρια ευρώ.
Από αυτά:
-
725.000 ευρώ έχουν ήδη επιστραφεί από το κράτος
-
425.000 ευρώ παραμένουν σε εκκρεμότητα
Για το 2026, μέχρι στιγμής δεν έχει καταβληθεί καμία χρηματοδότηση.
Οι μεγαλύτερες δαπάνες αφορούν κυρίως:
-
σίτιση μεταναστών
-
μεταφορές
-
καθαριότητα
-
προσωρινές υποδομές φιλοξενίας
Στήριξη και σε μικρότερους Δήμους
Επιπλέον χρηματοδοτήσεις έχουν δοθεί μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης:
-
150.000 ευρώ στον Δήμο Σφακίων
-
120.000 ευρώ στον Δήμο Γαύδου
Ωστόσο, μικρότεροι Δήμοι συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείριση των περιστατικών, ιδιαίτερα όταν οι αφίξεις είναι μαζικές και οι τοπικές υποδομές περιορισμένες.
Αναμονή για τις δομές φιλοξενίας
Το Υπουργείο Μετανάστευσης έχει ανακοινώσει τη δημιουργία δύο δομών υποδοχής μεταναστών στην Κρήτη, μία στα Χανιά και μία στο Ηράκλειο.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει εκδοθεί η σχετική υπουργική απόφαση για τον χώρο εγκατάστασης, ενώ παλαιότερες λύσεις, όπως το παλιό «Ψυγείο» στο λιμάνι Ηρακλείου, δεν προχωρούν, καθώς το ακίνητο έχει περάσει πλέον σε ιδιώτη επενδυτή.
Το ζήτημα της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών παραμένει ένα από τα βασικά θέματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Κρήτη, καθώς οι Δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν άμεσα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, συχνά με περιορισμένους πόρους και προσωπικό.
