Τι αλλάζει από τις 23 Οκτωβρίου 2027 για τις πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο της Ενωσης και για εκείνες που αναχωρούν από τρίτες χώρες προς την ΕΕ, όταν εκτελούνται από ευρωπαϊκή εταιρεία.
Από το μέγεθος της χειραποσκευής και την έντυπη κάρτα επιβίβασης έως τις αποζημιώσεις για καθυστερήσεις, την απώλεια αποσκευών, τις χαμένες ανταποκρίσεις και την υποχρέωση των αεροπορικών εταιρειών να απαντούν μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες, αλλάζει από τον Οκτώβριο του 2027 το πλαίσιο προστασίας των επιβατών για αεροπορικά ταξίδια στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Επειτα από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων, ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός 2202/2026 συγκεντρώνει και ενισχύει τα δικαιώματα των ταξιδιωτών, βάζοντας παράλληλα νέους κανόνες στις εταιρείες για τις χρεώσεις, την ενημέρωση και την εξυπηρέτηση των επιβατών. Οι νέες διατάξεις θα εφαρμόζονται από τις 23 Οκτωβρίου 2027 σε πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο της ΕΕ, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης της αεροπορικής εταιρείας, καθώς και σε πτήσεις από τρίτες χώρες προς την ΕΕ, όταν εκτελούνται από ευρωπαϊκό αερομεταφορέα. Στόχος είναι να εξαλειφθούν οι γκρίζες ζώνες, που αφήνουν συχνά τον επιβάτη αντιμέτωπο με πρόσθετες χρεώσεις, ασαφείς όρους και χρονοβόρες διαδικασίες.
1. Προσωπικό αντικείμενο: Κάθε επιβάτης θα μπορεί να μεταφέρει δωρεάν μία μικρή προσωπική τσάντα, έως 40x30x15 εκατοστά ή αρκετά μικρή ώστε να χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα. Επιτρέπονται επίσης, τρόφιμα και ποτά, κατάλληλα για τη διάρκεια του ταξιδιού, με την επιφύλαξη των κανόνων ασφαλείας.
2. Τροχήλατη αποσκευή: Η χειραποσκευή που τοποθετείται στα ντουλαπάκια μπορεί να χρεώνεται. Ωστόσο κατά την κράτηση, η εταιρεία θα πρέπει να εμφανίζει πρώτα την τιμή που περιλαμβάνει εισιτήριο μαζί με τροχήλατη αποσκευή.
– Αποσκευή στον χώρο αποσκευών: Αν λόγω γεμάτων ντουλαπιών ή αλλαγής αεροσκάφους μια χειραποσκευή μεταφερθεί υποχρεωτικά στον χώρο αποσκευών, ο επιβάτης δεν θα πληρώνει επιπλέον.
3. Διαφάνεια: Πριν από την αγορά του εισιτηρίου θα πρέπει να είναι σαφή ο αριθμός, οι διαστάσεις και το βάρος των επιτρεπόμενων αποσκευών, καθώς και οι χρεώσεις για ειδικά αντικείμενα. Προβλέπεται επίσης, απλούστερη διαδικασία για αντικείμενα που ξεχάστηκαν στο αεροσκάφος.
4. Εντυπη κάρτα επιβίβασης: Ο επιβάτης θα μπορεί να χρησιμοποιεί ευανάγνωστη εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης, χωρίς πρόσθετη χρέωση.
5. Ψηφιακή κάρτα και εφαρμογή: Η εταιρεία δεν μπορεί να επιβάλει τη χρήση της εφαρμογής της ή τη δημιουργία λογαριασμού. Αν το κινητό έχει μείνει από μπαταρία, θα πρέπει να εκτυπώσει την κάρτα επιβίβασης χωρίς χρέωση.
– Λάθος στο όνομα: Ενα απλό τυπογραφικό λάθος δεν μπορεί να στερήσει την επιβίβαση. Εφόσον ζητηθεί διόρθωση τουλάχιστον 48 ώρες πριν από την αναχώρηση, η εταιρεία θα πρέπει να την πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία φορά δωρεάν.
6. Καθυστέρηση άνω των 3 ωρών: Προβλέπεται αποζημίωση 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χλμ., 400 ευρώ για ενδοευρωπαϊκές πτήσεις άνω των 1.500 χλμ. και για πτήσεις ΕΕ-τρίτων χωρών 1.500-3.500 χλμ., και 600 ευρώ για μεγαλύτερες αποστάσεις με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις σε περίπτωση έκτακτων περιστάσεων.
7. Καθυστέρηση άνω των 5 ωρών: Ο επιβάτης μπορεί να μην ταξιδεύσει και να ζητήσει πλήρη επιστροφή χρημάτων. Αν ο σκοπός του ταξιδιού έχει εκλείψει (π.χ. ο επιβάτης δεν προλάβει να παρευρεθεί σε έναν γάμο) μπορεί υπό προϋποθέσεις να ζητήσει ακόμη και επιστροφή χρημάτων για το τμήμα του ταξιδιού που πραγματοποιήθηκε (για πτήσεις με ανταπόκριση) και μεταφορά πίσω στο αρχικό σημείο αναχώρησης.
8. Ακύρωση πτήσης: Ο επιβάτης επιλέγει μεταξύ επιστροφής χρημάτων και μεταφοράς με άλλη πτήση και μπορεί να δικαιούται αποζημίωση 250, 400 ή 600 ευρώ όταν ενημερώνεται λιγότερο από 14 ημέρες πριν, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
9. Επιστροφή χρημάτων: Η εταιρεία πρέπει να επιστρέψει το ποσό μέσα σε επτά ημερολογιακές ημέρες, συμπεριλαμβανομένων, όπου προβλέπεται, των προμηθειών του μεσάζοντα.
– Αλλη εταιρεία ή άλλο μέσο: Η μεταφορά του επιβάτη στον προορισμό δεν χρειάζεται να γίνει με την ίδια εταιρεία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί άλλος αερομεταφορέας, διαφορετικό αεροδρόμιο ή ακόμη και τρένο ή λεωφορείο, εφόσον εξασφαλίζεται ταχύτερη άφιξη στον τελικό προορισμό.
10. Αν η εταιρεία δεν ενεργήσει: Αν δεν προσφέρει εναλλακτική λύση μέσα σε τρεις ώρες, ο επιβάτης μπορεί να οργανώσει μόνος του τη μετακίνησή του και να ζητήσει επιστροφή των αναγκαίων και εύλογων εξόδων, έως το 400% της αξίας του εισιτηρίου και των σχετικών προμηθειών.
11. Voucher: Ο επιβάτης δεν υποχρεώνεται να δεχθεί voucher αντί χρημάτων. Το voucher μπορεί να ισχύει έως 12 μήνες, με μία ακόμη παράταση 12 μηνών, και το υπόλοιπο πρέπει να επιστρέφεται αυτόματα εντός επτά ημερών.
12. Τρόφιμα, ποτά και επικοινωνία: Οταν ενεργοποιείται το δικαίωμα παροχής βοήθειας, η εταιρεία οφείλει να προσφέρει δωρεάν αναψυκτικά ή ελαφρύ γεύμα – ανάλογα με τη διάρκεια της αναμονής –, έως τρία γεύματα την ημέρα, καθώς και πρόσβαση στο Διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.
13. Ξενοδοχείο: Αν απαιτείται διανυκτέρευση, η εταιρεία καλύπτει ξενοδοχείο και μεταφορά, από και προς το αεροδρόμιο. Σε εξαιρετικές περιστάσεις μπορεί να περιορίσει την υποχρέωση σε τρεις νύχτες, όχι όμως για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, εγκύους, βρέφη, ασυνόδευτους ανηλίκους και όσους χρειάζονται ειδική ιατρική φροντίδα.
14. Αν η εταιρεία δεν παρέχει βοήθεια: Ο επιβάτης μπορεί να πληρώσει ο ίδιος εύλογα και αναγκαία έξοδα και να ζητήσει την επιστροφή τους, η οποία κανονικά πρέπει να γίνει μέσα σε 14 ημέρες.
15. Παραμονή στο αεροσκάφος: Αεροσκάφος, καθηλωμένο σε διάδρομο ή χώρο στάθμευσης, δεν μπορεί να κρατά τους επιβάτες μέσα για περισσότερες από δύο ώρες, εκτός από περιπτώσεις που αφορούν σε λόγους ασφάλειας ή έκτακτες περιστάσεις που συνδέονται με τη μετανάστευση ή την εναέρια κυκλοφορία.
– Συνθήκες στην καμπίνα: Σε παρατεταμένη παραμονή στο έδαφος, πρέπει να εξασφαλίζονται κατάλληλη θερμοκρασία, δωρεάν χρήση τουαλέτας και πόσιμο νερό.
16. Παροχές στα αεροδρόμια: Τα αεροδρόμια της ΕΕ θα πρέπει να διαθέτουν δωρεάν πόσιμο νερό και σημεία φόρτισης για κινητά, υπολογιστές και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές, ανεξάρτητα από ώρα, πτήση ή πύλη εξόδου.
17. Χαμένη ανταπόκριση: Οταν οι πτήσεις αποτελούν ενιαία κράτηση, η εταιρεία πρέπει να εξασφαλίσει μεταφορά και βοήθεια. Αν δεν βρεθεί λύση μέσα σε πέντε ώρες, ο επιβάτης μπορεί να ζητήσει επιστροφή χρημάτων. Καθυστέρηση άνω των τριών ωρών στον τελικό προορισμό μπορεί να δημιουργεί και δικαίωμα αποζημίωσης.
18. Ξεχωριστά εισιτήρια: Οταν μια σύνδεση αποτελείται από διαφορετικές συμβάσεις, ο επιβάτης πρέπει να ενημερώνεται πριν από την αγορά ότι η απώλεια της δεύτερης πτήσης μπορεί να μην καλύπτεται από τα ίδια δικαιώματα.
19. Εισιτήριο μετ’ επιστροφής: Αν αναχώρηση και επιστροφή αποτελούν μέρος της ίδιας σύμβασης, η εταιρεία δεν μπορεί να ακυρώσει την επιστροφή ή να ζητήσει επιπλέον χρήματα, επειδή ο επιβάτης δεν χρησιμοποίησε την πτήση της αναχώρησης.
20. Overbooking: Οταν επιβάτης με έγκυρη κράτηση και κανονικό check-in δεν επιβιβάζεται λόγω υπεράριθμων κρατήσεων, δικαιούται αποζημίωση 250, 400 ή 600 ευρώ ανάλογα με την απόσταση, καθώς και επιλογή μεταξύ επιστροφής χρημάτων και εναλλακτικής πτήσης, μαζί με την προβλεπόμενη βοήθεια.
21. Γονείς και παιδιά: Επιβάτης που συνοδεύει παιδί κάτω των 14 ετών ή άτομο με ειδικές ανάγκες πρέπει να κάθεται δωρεάν δίπλα του.
22. Βρέφη και καρότσια: Αμαξίδιο ή βρεφικό καροτσάκι μεταφέρεται δωρεάν έως την πύλη ή την πόρτα του αεροσκάφους και, όπου είναι δυνατόν, παραδίδεται ξανά εκεί κατά την άφιξη.
23. Επιβάτες με αναπηρία: Προβλέπεται προτεραιότητα στην παροχή βοήθειας και στην εναλλακτική μεταφορά. Αν η απώλεια της πτήσης οφείλεται σε αποτυχία του αεροδρομίου να παράσχει την προβλεπόμενη βοήθεια, διατηρούνται τα δικαιώματα αποζημίωσης και εξυπηρέτησης.
– Αναπηρικά αμαξίδια και βοηθήματα: Ο επιβάτης μπορεί να δηλώνει δωρεάν την αξία των βοηθημάτων μετακίνησης. Σε απώλεια, καταστροφή ή ζημιά, προβλέπεται πλήρης αποζημίωση και παροχή προσωρινού μέσου αντικατάστασης – ειδική πρόβλεψη και για σκύλους βοηθείας.
24. Υποβάθμιση θέσης: Αν ο επιβάτης μεταφερθεί σε χαμηλότερη κατηγορία, δικαιούται επιστροφή τουλάχιστον 30% της αξίας του εισιτηρίου για μικρότερες αποστάσεις, 50% για ενδιάμεσες και 75% για μεγαλύτερες. Αντίθετα, για αναβάθμιση η εταιρεία δεν μπορεί να ζητήσει επιπλέον χρήματα.
25. Μουσικά όργανα: Μπορούν να μεταφέρονται στην καμπίνα, όταν το επιτρέπουν οι διαστάσεις και η ασφάλεια. Για μεγαλύτερα όργανα, μπορεί να αγοράζεται επιπλέον θέση δίπλα στον μουσικό.
26. Αποσκευές: Για κατεστραμμένη αποσκευή, ο επιβάτης έχει επτά ημέρες για να υποβάλει καταγγελία, ενώ για αποσκευή που παραδόθηκε καθυστερημένα, 21 ημέρες από την παράδοση. Θα διατίθενται σχετικά έντυπα και ηλεκτρονικά εργαλεία σε αεροδρόμια, ιστοτόπους και εφαρμογές.
27. Ενημέρωση: Σε καθυστέρηση, ακύρωση ή χαμένη ανταπόκριση που μπορεί να γεννά δικαίωμα αποζημίωσης, η εταιρεία θα πρέπει να ενημερώνει ηλεκτρονικά τον επιβάτη εντός 96 ωρών από την ολοκλήρωση του ταξιδιού και να εξηγεί τη διαδικασία διεκδίκησης.
28. Αίτημα αποζημίωσης: Ο επιβάτης θα έχει εννέα μήνες για να υποβάλει αίτημα. Η εταιρεία πρέπει να επιβεβαιώνει άμεσα την παραλαβή και μέσα σε 30 ημέρες, είτε να πληρώνει είτε να εξηγεί την απόρριψη, αιτιολογώντας ειδικά την επίκληση έκτακτων περιστάσεων.
29. Λοιπές καταγγελίες: Η προθεσμία υποβολής φτάνει τους 12 μήνες. Η εταιρεία ή ο μεσάζοντας πρέπει να επιβεβαιώνει την παραλαβή μέσα σε επτά εργάσιμες ημέρες και να απαντά κανονικά μέσα σε έναν μήνα, ενώ η τελική απάντηση δεν μπορεί να ξεπερνά τους δύο μήνες.
30. Δωρεάν εξυπηρέτηση: Είναι επίσης σημαντικό ότι αεροπορικές εταιρείες και μεσάζοντες πρέπει να διαθέτουν δωρεάν τρόπο επικοινωνίας για επιστροφές χρημάτων, αποζημιώσεις, βοήθεια και καταγγελίες. Ο επιβάτης δεν μπορεί να υποχρεώνεται να πληρώνει τηλεφωνική γραμμή, να κατεβάσει συγκεκριμένη εφαρμογή ή να δημιουργήσει λογαριασμό προκειμένου να ασκήσει τα δικαιώματά του.
