Η Κυριακή του Πάσχα πλησιάζει και το ερώτημα, αν θα έχουμε ελληνικό οβελία στο τραπέζι μας ακόμα παραμένει. Τι μέτρα έχει λάβει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προκειμένου να εξασφαλίσει την ασφάλεια και την ποιότητα του κρέατος;
Ηευλογιά των αιγοπροβάτων και ο αφθώδης πυρετός που βρίσκονται στη χώρα μας, φαίνεται να απειλούν το Πάσχα. Οι δύο ζωονόσοι ανήκουν στην «Κατηγορία Α», σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό πρακτικά σημαίνει, πως ακόμα κι αν βρεθεί ένα κρούσμα σε ένα κοπάδι, θα πρέπει να θανατωθούν όλα τα ζώα της εκτροφής.
Υπό αυτές τις συνθήκες η ελληνική κτηνοτροφία δέχεται αυξανόμενες πιέσεις, ενώ το κόστος παραγωγής, αλλά και της ίδιας της ζωής, ανεβαίνουν κατακόρυφα.
Μάλιστα, οι καταναλωτές φοβούνται να αγοράσουν αρνί και κατσίκι για το παραδοσιακό τραπέζι, λόγω της ποιότητας του κρέατος, ενώ δυσκολεύονται για το αυξανόμενο κόστος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι τιμές στον παραδοσιακό οβελία για το Πάσχα θα κινηθούν μεταξύ 20 με 21 ευρώ το κιλό.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) στην τελευταία του ενημέρωση για την επιδημιολογική πορεία των δύο αυτών νόσων υπογράμμισε, ότι «κεντρικός στόχος παραμένει η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων κατά της διασποράς, χωρίς καμία χαλάρωση, με αυστηρή επιτήρηση και πλήρη συμμόρφωση».
Ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, Γενικός Διευθυντής του ΥΠΑΑΤ, υπογραμμίζει χαρακτηριστικά στο «Βήμα», σχετικά με τις δύο νόσους που «χτυπάνε» τη χώρα: «Για την ευλογιά, το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη επισημάνει ότι η πασχαλινή περίοδος είναι κομβική για να μη χαθεί ο έλεγχος της κατάστασης. Όπως και τα Χριστούγεννα, έτσι και στο Πάσχα οι σφαγές θα γίνονται μόνο κατόπιν αρνητικού PCR.
Για τον αφθώδη πυρετό, το ζητούμενο είναι να μην υπάρξει καμία χαραμάδα διασποράς μέσω ζώων, οχημάτων, προϊόντων ή πλημμελούς εφαρμογής μέτρων. Συνεπώς, απαγορεύεται η εξαγωγή κρέατος από τη Λέσβο αυτή τη στιγμή, χωρίς καμία παρέκκλιση».
Η διπλή απειλή λίγο πριν το Πάσχα
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την ευλογιά των αιγοπροβάτων, τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 5 Απριλίου 2026 έχουν επιβεβαιωθεί συνολικά 2.147 κρούσματα, με τις πληγείσες εκτροφές να φτάνουν τις 2.655. Μόνο το 2026, στο διάστημα από 1η Ιανουαρίου έως 5 Απριλίου, καταγράφηκαν 125 επιβεβαιωμένα περιστατικά, ενώ νέες εστίες εντοπίστηκαν σε Πρέβεζα, Ευρυτανία και Ιθάκη.
Η επιζωοτία παραμένει σε εξέλιξη, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή επαγρύπνηση, τον στενό συντονισμό των αρμόδιων φορέων και την αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων.
Παράλληλα, σε ό,τι αφορά τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, η περίοδος επιτήρησης και δειγματοληψιών στο πεδίο εκτείνεται από τις 15 Μαρτίου έως τις 7 Απριλίου 2026. Με βάση τα επικαιροποιημένα στοιχεία, έχουν καταγραφεί συνολικά 25 επιβεβαιωμένα κρούσματα, ενώ οι προσβεβλημένες εκτροφές ανέρχονται σε 30.
Η επιτήρηση περιέλαβε 205 εκτροφές προβάτων, 10 εκτροφές αιγών, 11 εκτροφές βοοειδών και 56 μικτές εκτροφές. Παράλληλα, στο πλαίσιο της κλινικής παρακολούθησης και της ιχνηλάτησης, διενεργήθηκαν έλεγχοι σε 282 εκτροφές, ενώ εξετάστηκαν εργαστηριακά συνολικά 12.568 δείγματα. Το ποσοστό θετικών εκτροφών στο πλαίσιο της επιτήρησης διαμορφώνεται στο 10,64%.
Υπενθυμίζεται δε, ότι ο αφθώδης πυρετός δεν προσβάλλει μόνο τα αιγοπρόβατα, όλα τα δίχηλα ζώα, δηλαδή και τα βοοειδή και τους χοίρους.
Ο Σπύρος Πρωτοψάλτης σχολιάζει στο «Βήμα», σχετικά με τις ευθύνες για τη διασπορά των ασθενειών: «Η πραγματικότητα είναι ότι η διασπορά νόσων συνδέεται με πολλούς παράγοντες: μετακινήσεις ζώων, ανεπαρκείς πρακτικές βιοασφάλειας, επαφή με μολυσμένα υλικά, οχήματα, εξοπλισμό και ανθρώπινη δραστηριότητα. Η ευθύνη, λοιπόν, είναι συλλογική και επιχειρησιακή. Σε αυτή την αλυσίδα πρέπει όλοι οι κρίκοι να δουλεύουν σωστά. Το κράτος πρέπει να ελέγχει και να συντονίζει, αλλά οι κτηνοτρόφοι είναι η πρώτη γραμμή άμυνας. Αυτό σημαίνει να μην επιτρέπουν ανεξέλεγκτες εισόδους στις μονάδες, να τηρούν μέτρα βιοασφάλειας, όπως να απολυμαίνουν οχήματα και υποδήματα, να μην προχωρούν σε παράνομες μετακινήσεις ζώων, να αναφέρουν αμέσως κάθε ύποπτο περιστατικό και να συνεργάζονται πλήρως με τις τοπικές και κεντρικές κτηνιατρικές αρχές. Από την τήρηση αυτών των κανόνων κρίνεται σε μεγάλο βαθμό η προστασία κάθε περιοχής».
Τα μέτρα που προτείνει το ΥΠΑΑΤ
Ενόψει της πασχαλινής περιόδου, τίθενται σε ισχύ ειδικά μέτρα για τις μετακινήσεις και τις σφαγές αιγοπροβάτων. Στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης, καθώς και στην ευρύτερη απαγορευμένη ζώνη, εφαρμόζεται πλήρης απαγόρευση μετακίνησης των ζώων. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεταφορά τους προς σφαγή μόνο με έγκριση της αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής και υπό την προϋπόθεση τήρησης της προβλεπόμενης διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της δειγματοληψίας σιέλου με τη μέθοδο PCR.
Παράλληλα, ενισχύονται οι στοχευμένοι έλεγχοι σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου, με αξιοποίηση πληροφοριών και σε στενή συνεργασία των υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ με τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές, την Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα.
Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, από τις 14 Οκτωβρίου 2025 έως τις 5 Απριλίου 2026 έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά 52.051 έλεγχοι, έχουν καταγραφεί 94 παραβάσεις και έχουν γίνει 93 συλλήψεις. Ειδικά κατά το τελευταίο δίμηνο, από 1 Φεβρουαρίου έως 5 Απριλίου 2026, διενεργήθηκαν 35.316 έλεγχοι, βεβαιώθηκαν 54 παραβάσεις και σημειώθηκαν 56 συλλήψεις.
Το ΥΠΑΑΤ επισημαίνει ότι βασικός στόχος παραμένει η αποτροπή περαιτέρω διασποράς των νοσημάτων. Καθοριστικής σημασίας θεωρούνται η πλήρης καταγραφή της επιδημιολογικής εικόνας, η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, η εντατικοποίηση της επιτήρησης και η στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και της δημόσιας υγείας.
«Το Πάσχα δεν “ακυρώνεται”, αλλά γίνεται μια περίοδος αυξημένης επιφυλακής, υπευθυνότητας, αυστηρών κανόνων και απόλυτης σοβαρότητας», επισημαίνει ο Σπύρος Πρωτοψάλτης.
Οι έλεγχοι και οι ελληνοποιήσεις
Στο πλαίσιο των ελέγχων στην αγορά τροφίμων ενόψει Πάσχα, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και τις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ), ήδη έχουν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 1.800 ελέγχους, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στα προϊόντα ζωικής προέλευσης και ιδιαίτερα στο κρέας, όπου δίνεται έμφαση στην ιχνηλασιμότητα, τη σωστή επισήμανση της προέλευσης και την αποτροπή φαινομένων ελληνοποιήσεων.
Από τους ελέγχους αυτούς προέκυψαν 223 περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, ενώ επιπλέον 36 παραβάσεις εντοπίστηκαν στο πλαίσιο εξειδικευμένων ελέγχων. Συνολικά, καταγράφονται 259 περιπτώσεις, με 120 διοικητικές κυρώσεις να έχουν ήδη επιβληθεί.
Οι εξειδικευμένοι έλεγχοι για την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση του κρέατος έχουν ενταθεί σε όλη τη χώρα, με στοχευμένες και αιφνιδιαστικές παρεμβάσεις σε σφαγεία, μονάδες τυποποίησης, αποθήκες, επιχειρήσεις εμπορίας και σημεία λιανικής.
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στη διασταύρωση στοιχείων που δηλώνονται στο σύστημα ΑΡΤΕΜΙΣ και στη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τις υποχρεώσεις τους σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο από τα τέλη Μαρτίου έως τις αρχές Απριλίου πραγματοποιήθηκαν πάνω από 430 έλεγχοι, σύμφωνα με πληροφορίες του ΥΠΑΑΤ.
Παράλληλα, παρακολουθείται η διακίνηση ζώντων ζώων από άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του συστήματος TRACES NT, ώστε να διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητά τους έως το τελικό σημείο διάθεσης. Στο διάστημα από 26 Μαρτίου έως 6 Απριλίου 2026 καταγράφηκαν 33 φορτία ζώντων ζώων από χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Σλοβακία και η Αυστρία προς διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
Τα περισσότερα από αυτά (31 φορτία) αφορούσαν ζώα για περαιτέρω εκτροφή, με κύριους προορισμούς περιοχές όπως η Λάρισα, η Αιτωλοακαρνανία, η Αχαΐα και η Μαγνησία, ενώ μικρότερος αριθμός κατευθύνθηκε σε άλλες περιφερειακές ενότητες της χώρας. Τα υπόλοιπα δύο φορτία προορίζονταν για άμεση σφαγή και κατευθύνθηκαν προς την Κορινθία και τη Λάρισα, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και ιχνηλασιμότητας να βρίσκονται σε εξέλιξη.
Την ίδια ώρα, αυξημένοι είναι οι υγειονομικοί έλεγχοι και στα σφαγεία, όπου οι κτηνίατροι πραγματοποιούν καθημερινά ελέγχους τόσο κατά την παραλαβή και τη σφαγή των ζώων όσο και στην επισήμανση των σφαγίων και τη διαχείριση των ζωικών υποπροϊόντων.
Οι έλεγχοι στην αγορά αναμένεται να συνεχιστούν με την ίδια ένταση καθ’ όλη τη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.
«Το Πάσχα είναι μια κρίσιμη περίοδος ακριβώς επειδή αυξάνεται η ζήτηση, και άρα η κινητικότητα στην αλυσίδα παραγωγής, μεταφοράς και σφαγής. Αυτό από μόνο του επιβάλλει πολύ μεγαλύτερη προσοχή. Δεν χρειάζεται πανικός, χρειάζεται απόλυτη συμμόρφωση στα μέτρα», ο Σπύρος Πρωτοψάλτης.
