Ξεσηκωμό έχει προκαλέσει ρύθμιση στο ν/σ Χατζηδάκη για το Δημόσιο, που καταργεί τις Τοπικές Διοικητικές Επιτροπές του ΕΦΚΑ, οι οποίες εξετάζουν ενδικοφανείς προσφυγές ασφαλισμένων.
Μέσα στον ορυμαγδό της πολεμικής επικαιρότητας, η είδηση για την πιθανή κατάργηση 120 Τοπικών Διοικητικών Επιτροπών του ΕΦΚΑ, σε όλη την επικράτεια, πέρασε σχεδόν στο «περιθώριο».
Κι όμως, αν εφαρμοστεί η διάταξη που περιλαμβάνεται στο νέο νομοσχέδιο Χατζηδάκη με τον τίτλο ««Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», επηρεάζονται αρνητικά χιλιάδες συνταξιούχοι και εργαζόμενοι και δυνητικά το σύνολο των ασφαλισμένων του ΕΦΚΑ, ιδίως όσοι ζουν στην περιφέρεια.
Τον Νοέμβριο, η απόφαση για τον ξαφνικό θάνατο των 200 και πλέον υποκαταστημάτων των ΕΛΤΑ, προκάλεσε ξεσηκωμό των τοπικών κοινωνιών. Οι μαζικές αντιδράσεις οδήγησαν την κυβέρνηση σε μερική αναδίπλωση, καθυστερώντας αλλά όχι αποτρέποντας τα λουκέτα. Αυτή τη φορά οι τοπικές κοινωνίες είναι αντιμέτωπες με μια πιο «μουλωχτή» αλλά εξίσου επικίνδυνη εξέλιξη, που θα πλήξει ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους.
Η πιθανή κατάργηση των τοπικών επιτροπών του ΕΦΚΑ – καθώς και άλλων τοπικών δημόσιων επιτροπών – θα έχει ως αποτέλεσμα ένα κράτος πιο πιο δυσκίνητο και πιο συγκεντρωτικό, και όχι πιο φιλικό στον πολίτη.
Κράτος… πιο μακριά από τον πολίτη
Με το άρθρο 10 του σχετικού νομοσχεδίου, για την «Ενιαία εφαρμογή νομοθεσίας επί ενδικοφανών προσφυγών», συγκεντρώνονται όλες οι αρμοδιότητες σε έναν κεντρικό όργανο του εκάστοτε φορέα.
Απαγορεύεται η εξέταση των προσφυγών και ενστάσεων των πολιτών από όργανα με τοπική αρμοδιότητα. Στην περίπτωση του ΕΦΚΑ καταργούνται ή συγχωνεύονται οι τοπικές επιτροπές που εξετάζουν τις ενδικοφανείς προσφυγές για ασφαλιστικά ζητήματα (ένσημα, συντάξεις, αναρρωτικές άδειες, παροχές ασφαλισμένων με αναπηρία κλπ).
Τι κάνουν οι τοπικές επίτροπές του ΕΦΚΑ
Ακούγεται τεχνικό και γραφειοκρατικό, αλλά είναι θέμα ουσίας.
Στις Τοπικές Διοικητικές Επιτροπές (ΤΔΕ) του ΕΦΚΑ προσφεύγουν χιλιάδες πολίτες, που έχουν ενστάσεις κατά αποφάσεων ασφαλιστικού περιεχομένου. Από τις πλέον χαρακτηριστικές και πολυάριθμες είναι οι ενστάσεις για τον χρόνο υπολογισμού σύνταξης και την αναγνώριση ενσήμων.
Οι επιτροπές αποτελούνται από δημόσιους λειτουργούς, που όμως δεν έχουν σχέση εξάρτησης από τον φορέα που λαμβάνει τις αποφάσεις, στην προκείμενη περίπτωση τον ΕΦΚΑ. Άρα μπορούν να κρίνουν ανεξάρτητα, εξετάζοντας όλα τα στοιχεία της κάθε υπόθεσης ξεχωριστά,
σύμφωνα πάντα με το νόμο και τους κανονισμούς του κάθε ιδρύματος. Επίσης στις τοπικές επιτροπές υπάρχει υποχρέωση να συμμετέχουν εκπρόσωποι φορέων, π.χ. στον ΕΦΚΑ ένας εκπρόσωπος των εργαζομένων και ένας εκπρόσωπος των εργοδοτών. Η υποχρέωση αυτή είναι αβέβαιο αν θα διατηρηθεί με τον νέο νόμο.
Τι σημαίνει η κατάργηση των επιτροπών του ΕΦΚΑ
Η κατάργηση των 120 ΤΔΕ του e-EΦΚΑ, οι 85 εκ των οποίων είναι εκτός Αττικής, στερεί από χιλιάδες πολίτες τη δυνατότητα της αυτοπρόσωπης παρουσίας, ώστε να μπορέσουν να εκθέσουν, να υποστηρίξουν και να επιλύσουν την υπόθεσή τους, στην πόλη που ζουν, χωρίς οικονομικό κόστος και χωρίς να χρειαστεί να προσφύγουν στη δικαιοσύνη.
Ειδικά για τους συνταξιούχους που έχουν ενστάσεις σε θέματα συνταξιοδότησης, οι οποίοι έχουν πληθύνει τα τελευταία χρόνια, η κατάργηση των ΤΔΕ φέρνει επιπλέον ταλαιπωρία και επιβάρυνση, σε χρόνο και χρήμα.
Είναι χαρακτηριστική η αντίδραση του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων – ΕΝΔΙΣΥ, ότι η κατάργηση των τοπικών επιτροπών, προκαλεί αναπάντεχη αναστάτωση και ανησυχία σε χιλιάδες ασφαλισμένους και συνταξιούχους.
Πληθαίνουν οι αντιδράσεις κατά του νομοσχεδίου Χατζηδάκη
Τους κινδύνους που κρύβει η κατάργηση των τοπικών επιτροπών εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών, αλλά και άλλες διατάξεις του νόμου Χατζηδάκη, έχουν επισημάνει πλήθος φορέων. Η ΑΔΕΔΥ ζητάει την απόσυρση του άρθρου 10 αλλά και του άρθρου 4 (Σύμπραξη της διοίκησης με πιστοποιημένους επαγγελματίες).
Την απόσυρση του άρθρου 10 ζητάει με υπόμνημα και η ΓΣΕΕ, ενώ σοβαρές επιφυλάξεις έχει εκφράσει και ο Συνήγορος του Πολίτη.
Αποδόμηση και όχι απλοποίηση
Οι πρώτοι που αντέδρασαν δυναμικά στη δρομολογούμενη κατάργηση των Τοπικών Διοικητικών Επιτροπών του ΕΦΚΑ ήταν οι εργαζόμενοι του υπουργείου Εργασίας, μέσω της Ομοσπονδίας τους (ΟΣΥΠΕ). Διαμαρτύρονται ότι η ρύθμιση «δεν φέρνει απλοποίηση αλλά αποδόμηση».
Σύμφωνα με την ΟΣΥΠΕ «οι Τοπικές Διοικητικές Επιτροπές (ΤΔΕ) του e-ΕΦΚΑ δεν είναι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί διεκπεραίωσης, είναι συλλογικά όργανα που λειτουργούν στις τοπικές διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ. (…) Είναι ζωντανοί θεσμοί διοικητικής κρίσης, που λειτουργούν με γνώση, άμεση επαφή με τον πολίτη και ουσιαστική αξιολόγηση των υποθέσεων. Αποτελούν το τελευταίο, πραγματικό φίλτρο δικαιοσύνης και προστασίας πριν ο πολίτης αναγκαστεί να προσφύγει στα δικαστήρια».
Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα
Η ΟΣΥΠΕ υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση για κατάργηση των τοπικών οργάνων δεν είναι μια απλή οργανωτική μεταβολή, ούτε μια ουδέτερη επιλογή. «Έχει σαφές γεωγραφικό, κοινωνικό και ταξικό αποτύπωμα. Αποδυναμώνει την περιφέρεια και ενισχύει περαιτέρω την ήδη
υπερσυγκεντρωτική λειτουργία του κράτους. Στερεί από τις τοπικές κοινωνίες τη δυνατότητα συμμετοχής και ελέγχου. Υποβαθμίζει τη διοικητική παρουσία εκτός κέντρου και επιταχύνει τον θεσμικό μαρασμό της περιφέρειας», τονίζει.
Η διαμαρτυρία καταλήγει ότι η ρύθμιση του νόμου Χατζηδάκη πλήττει τους πολίτες και δημιουργεί άνιση μεταχείριση εις βάρος των πιο αδύναμων. Η δυνατότητα συμμετοχής μέσω τηλεδιάσκεψης, δεν υποκαθιστά τη φυσική παρουσία, αντιθέτως λειτουργεί αποτρεπτικά για ευάλωτες ομάδες (ηλικιωμένους, άτομα με ειδικές ανάγκες, άτομα χωρίς ψηφιακές δεξιότητες).
Η κατάργηση των ΤΔΕ πλήττει και την κοινωνία, καθώς αποδυναμώνει μηχανισμούς επίλυσης διαφορών χωρίς κόστος και αυξάνει την αδιαφάνεια γύρω από ζητήματα ασφάλισης και παροχών. Τέλος, πλήττει και το ίδιο το κράτος, το οποίο χάνει έναν αποτελεσματικό και δοκιμασμένο μηχανισμό αυτοελέγχου.
