Νέα έκθεση του Lancet προειδοποιεί για το αυξανόμενο φορτίο στην υγεία, με περισσότερους θανάτους, λοιμώξεις και επιπτώσεις από την ακραία ζέστη.
Τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη κρούουν οι επιστήμονες, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης επιδεινώνονται ραγδαία, ενώ η αντίδραση δεν συμβαδίζει με την ένταση του προβλήματος.
Σύμφωνα με την έκθεση Lancet Countdown Europe 2026, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Public Health, «το παράθυρο για ουσιαστική δράση υπέρ της υγείας στενεύει επικίνδυνα», καθώς οι κίνδυνοι αυξάνονται σε πολλαπλά επίπεδα.
H έκθεση, στην οποία συμμετείχαν 65 επιστήμονες από 46 διεθνείς οργανισμούς, καταγράφει σαφή επιδείνωση τόσο των άμεσων όσο και των έμμεσων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία.
Μεταξύ των βασικών ευρημάτων:
Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη αυξάνονται σε σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές
Οι ημέρες με προειδοποιήσεις για ακραία θερμότητα έχουν αυξηθεί κατά 318%
Η ατμοσφαιρική ρύπανση επιβαρύνει καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα
Η επισιτιστική ανασφάλεια εντείνεται λόγω ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών
Ο κίνδυνος εξάπλωσης λοιμωδών νοσημάτων, όπως ο δάγκειος πυρετός, αυξάνεται
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι οι πιο ευάλωτες ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, παιδιά και πληθυσμοί με χαμηλό εισόδημα, πλήττονται δυσανάλογα.
Η αντίδραση δεν συμβαδίζει με τον κίνδυνο
Παρά την αύξηση των επιστημονικών δεδομένων, η έκθεση επισημαίνει σημαντικό χάσμα μεταξύ γνώσης και δράσης. Η πολιτική και δημόσια συζήτηση γύρω από τη σύνδεση κλιματικής κρίσης και υγείας παραμένει περιορισμένη, ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία, μόνο ένα μικρό ποσοστό πολιτικών παρεμβάσεων και δημόσιου λόγου συνδέει άμεσα την κλιματική κρίση με τις επιπτώσεις στην υγεία.
«Η απειλή είναι ήδη εδώ»
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι συνέπειες δεν αποτελούν μελλοντικό σενάριο, αλλά ήδη επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους. Όπως τονίζεται, η αύξηση της θερμοκρασίας, η επιδείνωση της ποιότητας του αέρα και η εξάπλωση λοιμώξεων δημιουργούν ένα σύνθετο και διαρκώς επιδεινούμενο υγειονομικό τοπίο.
Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζεται ότι η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και η ενίσχυση καθαρών μορφών ενέργειας μπορούν να έχουν άμεσα και σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία.
Το κρίσιμο μήνυμα
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: η κλιματική αλλαγή αποτελεί ήδη μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη, και χωρίς άμεση και συντονισμένη δράση, οι επιπτώσεις αναμένεται να ενταθούν.
Οι ειδικοί καλούν κυβερνήσεις και κοινωνία να κινητοποιηθούν άμεσα, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι και να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί.
