Έλεγχοι σε αιτήσεις πληρωμές και υπηρεσίες με φίλτρα κινδύνου και αυτοψίες στο χωράφι – Ο ρόλος του τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου Αγροτικών Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών και του Τμήματος Σχεδιασμού και Συντονισμού Ελέγχων εκτός ΟΣΔΕ.
Αλλάζει εκ βάθρων ο τρόπος με τον οποίο δίνονται και ελέγχονται οι αγροτικές επιδοτήσεις, με την ΑΑΔΕ να παίρνει τον πλήρη έλεγχο και να βάζει τέλος στο χαλαρό μοντέλο εποπτείας που άφηνε περιθώρια για «μαϊμού» αιτήσεις και πληρωμές. Από τις δηλώσεις μέχρι τις πληρωμές και από τα χαρτιά μέχρι το χωράφι, οι ενισχύσεις μπαίνουν σε καθεστώς φορολογικού τύπου ελέγχου, με μόνιμες δομές, συνεχή παρακολούθηση και ενεργοποίηση καταγγελιών.
Η απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ συνοδεύεται από συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις που αλλάζουν το επιχειρησιακό μοντέλο. Στο νέο οργανόγραμμα προβλέπεται η σύσταση Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου Αγροτικών Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών, το οποίο αναλαμβάνει τον σχεδιασμό πολυετών και ετήσιων προγραμμάτων ελέγχου, την κατάρτιση χρονοδιαγραμμάτων και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους. Για πρώτη φορά θεσπίζεται μόνιμος εσωτερικός έλεγχος όχι μόνο στους δικαιούχους αλλά και στις ίδιες τις διαδικασίες και στις υπηρεσίες που χειρίζονται τις πληρωμές.
Το νέο τμήμα θα αξιολογεί τη λειτουργία των συστημάτων διακυβέρνησης και του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, θα ελέγχει την τήρηση των κριτηρίων διαπίστευσης και θα εισηγείται τροποποιήσεις στον κανονισμό και στα εγχειρίδια ελέγχου. Θα συντάσσει προσωρινές και οριστικές εκθέσεις, θα παρακολουθεί αν οι συστάσεις εφαρμόζονται από τις αρμόδιες μονάδες και θα προχωρά σε έκτακτους ελέγχους όπου εντοπίζονται αυξημένοι κίνδυνοι ή αποκλίσεις. Παράλληλα, προβλέπεται συνεχής ενημέρωση των ελεγκτών για τη νομοθεσία, τις καλές πρακτικές και τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα.
Καθοριστική αλλαγή αποτελεί και η ενεργοποίηση ειδικού Τμήματος Σχεδιασμού και Συντονισμού Ελέγχων εκτός ΟΣΔΕ, με αποκλειστικό αντικείμενο τις καταγγελίες και τους φυσικούς επιτόπιους ελέγχους. Το τμήμα αυτό θα καταρτίζει προγράμματα αυτοψιών ανά τομέα ενισχύσεων, θα επιλέγει δείγματα με τυχαία μεθοδολογία και ανάλυση κινδύνου και θα οργανώνει ελέγχους στο πεδίο. Τα ευρήματα θα αξιολογούνται κεντρικά, ώστε να επικαιροποιούνται οι οδηγίες και να αυστηροποιούνται οι διαδικασίες ελέγχου κάθε χρόνο.
Παράλληλα, όλα τα στοιχεία των ελέγχων θα συγκεντρώνονται και θα καταχωρίζονται στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, ενώ το νέο τμήμα θα έχει τον συντονισμό με τα εθνικά και ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα. Θα διαχειρίζεται τις καταγγελίες, θα απαντά σε εκθέσεις και παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα παρακολουθεί ελέγχους που διενεργούνται από εξωτερικά όργανα.
Οι νέες δομές τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή με την ενσωμάτωση των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και σηματοδοτούν την έναρξη συνεχών και επαναλαμβανόμενων ελέγχων σε δικαιούχους, διαδικασίες και υπηρεσίες, με φυσικές αυτοψίες και θεσμοθετημένο εσωτερικό έλεγχο σε όλο τον κύκλο των αγροτικών επιδοτήσεων.
